ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy ve Beyaz Saray, cuma günü erken saatlerde havaalanları ve hava trafik kontrol sisteminin modernizasyonu için 30,1 milyar dolarlık kaynak talep etmişti. Ancak yönetim, günün ilerleyen saatlerinde bu talebi 50 milyar dolara yükseltti.
Ulaştırma Bakanı Duffy, yaşanan sorunun ardından hava trafik kontrol sisteminin yenilenmesinin öncelikli hale geldiğini belirterek, "Bu bir acil durum. Gerçekten çalışan bir hava trafik kontrol sistemine sahip olmaktan daha önemli ne olabilir?" dedi.
ESKİYEN SİSTEM BİNLERCE UÇUŞU ETKİLEDİ
Son arıza, havaalanları arasındaki uçuş trafiğini yöneten Federal Havacılık İdaresi'nin (FAA) güzergah merkezlerini etkiledi. ABD Senatosu Ticaret Komitesi, yaşanan olayın bu merkezlerin modernizasyonuna öncelik verilmesi gerektiğini ortaya koyduğunu belirtti. Komite, Kongre'nin eski güzergah merkezlerinin değiştirilmesi için daha önce 1,9 milyar dolarlık kaynak onayladığını da hatırlattı.
Dünyanın en karmaşık hava sahalarından birine sahip ABD'de, son yıllarda yaşanan teknik sorunlar ve güvenlik olayları uçuş trafiğinde ciddi aksamalara yol açtı. Ocak 2025'te Ronald Reagan Washington Ulusal Havalimanı yakınlarında meydana gelen hava çarpışmasında 67 kişi hayatını kaybetmişti.
Kongre, havaalanlarındaki yoğunluk, uçuş gecikmeleri ve teknoloji altyapısına yönelik şikayetlerin ardından Temmuz 2025'te hava trafik kontrol sisteminin iyileştirilmesi ve kontrolör sayısının artırılması için beş yıl içinde kullanılmak üzere 12,5 milyar dolarlık kaynak ayırmıştı.
30,1 MİLYAR DOLARLIK İLK TALEBİN DETAYLARI
Beyaz Saray Yönetim ve Bütçe Ofisi Direktörü Russell Vought ile Ulaştırma Bakanı Sean Duffy'nin Kongre'ye sunduğu ilk 30,1 milyar dolarlık talebin 10,1 milyar doları doğrudan hava trafik kontrol sisteminin modernizasyonuna ayrılıyor.
Bu kapsamda 7,2 milyar dolar ortak otomasyon platformu ve hava trafik kontrolörlerinin iş istasyonları için, 2 milyar dolar ise bulut bilişim altyapısı için kullanılacak.
Duffy ve Vought, milletvekillerine gönderdikleri mektupta yatırımın ulusal hava sahasının modernizasyonunu tamamlamak açısından kritik olduğunu belirterek, kontrolörler için dayanıklı telekomünikasyon altyapısı, modern donanım ve yazılım, yeni kontrol kuleleri ve gelişmiş havaalanı altyapısı sağlanması gerektiğini vurguladı.
İlk bütçe talebinde havaalanlarıyla ilgili projeler için de 18 milyar dolar bulunuyor. Bunun 2 milyar doları hava trafik kontrol kulelerinin yenilenmesi ve iyileştirilmesine, 10 milyar doları ise eskiyen terminallerin modernizasyonuna veya yeniden inşasına ayrılacak.
FAA HALA DİSKET KULLANIYOR
ABD'deki hava trafik kontrol altyapısının eskimiş durumu, kullanılan teknolojilerde de kendini gösteriyor. FAA, onlarca yıllık bilgisayar sistemlerinin yanı sıra açık artırma sitelerinden temin edilen yedek parçalara da ihtiyaç duyuyor.
Kurum, geçen hafta 400'den fazla hava trafik kontrol tesisinde hava durumu ve diğer kritik bilgilerin aktarılması için kullanılan disketlerin 2028 yılı sonuna kadar değiştirileceğini açıkladı.
Vought ve Duffy, Kongre'ye gönderdikleri mektupta FAA'nın eski bakır telekomünikasyon ağının yüzde 68'ini yüksek hızlı fiber altyapıyla değiştirdiğini de bildirdi.
YÖNETİM YIL SONUNA KADAR ONAY İSTİYOR
Trump yönetimi, 50 milyar dolarlık finansman talebinin yılın son haftalarında Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Kongre tarafından onaylanmasını istiyor. Demokratların ocak ayında Kongre'nin kontrolünü devralmasının beklenmesi, yönetimin kaynak talebini hızlandırmasına neden oluyor.
ABD'de hava trafik kontrol sistemindeki sorunlar son aylarda da uçuşları aksattı. Eylül ayında Philadelphia'daki hava trafik kontrol tesisinde bir devrenin arızalanması ve New Jersey'de bir inşaat ekibinin fiber optik kabloyu yanlışlıkla koparması, ülkenin yoğun nüfuslu Kuzeydoğu bölgesinde binlerce uçuşun gecikmesine veya iptal edilmesine yol açmıştı.
patronlardunyasi.com