Ekonomi


PD HABER MERKEZİ

Avrupa'nın en yoğun kruvaziyer limanlarından Barselona'da, aşırı turizme karşı alınan karar Türk iş insanı Mehmet Kutman'ın şirketine 20 yıllık yeni bir işletme ufku açtı.

Bir tarafta kente gelen turist yoğunluğunu sınırlamaya çalışan Barselona Belediyesi, diğer tarafta dünyanın önemli kruvaziyer limanı işletmecilerinden Global Ports Holding var.

İspanyol makamlarının aldığı karar, ilk bakışta bir küçülme operasyonu.

Ancak aynı karar, Kutman'ın yönettiği şirketin Barselona'daki işletme imtiyazını 2050 yılına kadar uzatıyor.

Üstelik 2053'e kadar ilave uzatma seçeneği de bulunuyor.

Patronlar Dünyası'nın İspanyol liman idaresinin 30 Ekim 2026 tarihli duyurusuyla Global Yatırım Holding'in aynı gün Kamuyu Aydınlatma Platformu'na yaptığı açıklamayı karşılaştırması, bu iki gelişmenin aynı projenin parçaları olduğunu gösteriyor.

BARSELONA'NIN KARARI: YEDİ TERMİNALDEN BEŞE

Hikâyenin başlangıcı 17 Temmuz 2025.

Barselona Belediyesi ile Barselona Liman İdaresi, kruvaziyer turizminin kent üzerindeki baskısını azaltmak amacıyla anlaşma imzaladı.

Anlaşmanın en önemli maddesi, kruvaziyer terminallerinin sayısının yediden beşe indirilmesiydi.

Bunun için mevcut A, B ve C terminallerinin kaldırılması, yerlerine tek bir yeni C terminali yapılması kararlaştırıldı.

Reuters'ın 18 Temmuz 2025 tarihli haberine göre, limanın aynı anda ağırlayabileceği yolcu sayısının 37 binden 31 bine düşürülmesi hedefleniyor.

Bu, yaklaşık yüzde 16'lık kapasite azalması anlamına geliyor.

Ancak karar, Barselona'ya yılda gelen kruvaziyer yolcu sayısının aynı oranda azalacağını garanti etmiyor. Düzenleme, terminallerin eşzamanlı kapasitesine ve liman kullanımına odaklanıyor.

104,5 MİLYON EURO YATIRIM, 20 YIL EK SÜRE

Barselona Liman İdaresi'nin 30 Ekim 2026'da onayladığı düzenleme, bu dönüşümün Türk şirketiyle ilgili bölümünü somutlaştırdı.

Global Ports Holding'in limandaki işletme faaliyetleriyle bağlantılı Creuers del Port de Barcelona'nın imtiyaz sözleşmesi revize edildi.

Proje kapsamında 11 bin 253 metrekarelik yeni C terminali inşa edilecek.

Toplam yatırım tutarı 104,5 milyon euro.

Global Yatırım Holding'in KAP açıklamasına göre bu tutarın 50 milyon euroyu aşan bölümü terminal binasının yapımına ayrılacak.

Yeni terminalde güneş enerjisi üretim sistemleri, gemilerin limanda beklerken karadan elektrik almasını sağlayan altyapı, yolcu köprüsü ve ulaşım düzenlemeleri bulunacak.

Yatırım kararına eşlik eden en önemli gelişme ise işletme süresinde yaşandı.

Normal şartlarda 2030'da sona erecek ve 2033'e kadar uzatılabilecek imtiyaz, yeni düzenlemeyle 2050'ye taşındı.

2053'e kadar uzatma seçeneği de korundu.

Böylece Barselona, kruvaziyer terminal sayısını azaltırken Türk grubunun limandaki işletme hakkının süresini uzatmış oldu.

ESKİ TERMİNAL 1 KASIM'DA KAPANIYOR

İspanyol liman idaresinin açıklamasında operasyonun takvimi de yer alıyor.

Mevcut C terminalindeki faaliyetler 1 Kasım 2026'da sona erecek. Terminal boşaltıldıktan sonra yıkılacak.

Yeni C terminali hizmete girdikten sonra A ve B terminalleri de kaldırılacak.

Böylece yaklaşık 70 yılı aşkın geçmişi bulunan rıhtım bölümünün yenilenmesinin önü açılacak.

Liman idaresi, bu bölümdeki yenileme çalışmalarının 2029'un sonlarında başlamasını ve 24 ay sürmesini öngörüyor. Söz konusu rıhtım yenilemesinin bütçesi 42 milyon euro olarak açıklandı.

ÜÇ TERMİNALİN YERİNE 7 BİN YOLCULUK TEK TERMİNAL

Barselona'nın 2025 tarihli anlaşmasına göre yeni C terminali, aynı anda en fazla 7 bin yolcuya hizmet verebilecek.

Yeni terminal, belirli bir kruvaziyer şirketinin özel kullanımına ayrılmayacak; genel kullanıma açık olacak.

Dört özel terminal ve bir genel kullanıma açık terminalden oluşacak yeni düzen, özellikle yolculuğun Barselona'da başladığı veya sona erdiği seferlere öncelik verecek.

Belediyenin amacı, günübirlik kruvaziyer ziyaretlerinin kent üzerinde oluşturduğu baskıyı yönetirken limanın ekonomik faaliyetlerini sürdürmek.

Dolayısıyla Barselona kruvaziyer turizmini tamamen durdurmuyor. Terminal kapasitesini sınırlayarak turizmin niteliğini ve kente etkisini değiştirmeye çalışıyor.

KUTMAN İÇİN YENİ DÖNEM

Barselona'daki gelişmenin Türk iş dünyası açısından en dikkat çekici tarafı, kamu otoritesinin turizm kapasitesini azaltma politikasıyla özel sektörün uzun vadeli işletme hakkının aynı anlaşmada buluşması.

Global Ports Holding, 104,5 milyon euroluk yeni terminal ve altyapı projesiyle Barselona'daki faaliyetlerini yeniden şekillendirecek.

Buna karşılık şirketin ilgili imtiyazı 2050'ye kadar devam edebilecek.

Ancak bu süre uzatımı, şirketin 2050'ye kadar elde edeceği gelir veya kârın garanti altına alındığı anlamına gelmiyor.

Projenin finansman kaynakları, özkaynak-borç dağılımı ve yatırımın geri dönüş süresi de kamuya yapılan açıklamalarda ayrıntılı olarak yer almıyor.

patronlardunyasi.com