Borsa DEDEKTİFİ
Ufak büyük fark etmez, kenarda parası olanlar nereye yatırım yapabilir?
Türkiye’de malum altın ve döviz ilk adres olarak öne çıkıyor.
Altın geçen sene ve bu yılın ilk aylarında yatırımcısını mutlu etmişti. Ancak 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a saldırmasıyla başlayan savaşla birlikte yönünü aşağıya çevirdi. Ocak ayı sonunda 5.600 dolara dayanan altının ons fiyatı geçen hafta 3.942 dolara kadar indi.
Yani altın zirvesinden tam yüzde 30 düştü. Belki şunu diyebilirsiniz, tarihe zirvesine çıkmış altın alınır mı?
Geçmiş yıllarda kazanılan bir ezber vardı: “Altın savaş, kriz dönemlerinin güvenli limanıdır.”
İşte böyle düşünenler savaşın başlamasıyla altın almaya devam etti. Ancak beklediklerinin tersine altın resmen çakıldı!
Teknoloji kullanımının yaygınlaşmasıyla piyasaların küreselleşmesi, kaldıraçlı işlemlerde hacimlerin spot piyasaları geride bırakması ‘balina’ diye tabir edilen büyük oyuncuların piyasaları yönlendirmesine neden oldu.
Yine bizim halkımızın dövize karşı ayrı bir tutkusu var. Bunda geçmiş yıllarda yaşanan ekonomik krizler ve yaşanan devalüasyonlar önemli etkiye sahip.
Bankacılık sistemindeki mevduatların yarısına yakını döviz cinsi. Aynı altında olduğu gibi yastık altında tutulan döviz miktarı da oldukça yüksektir.
Evet, döviz yatırımcısı da son 2-3 yıldır beklediğini alamadı. Enflasyonla mücadele programının başarıya ulaşması kurlardaki olası artışa izin verilmiyor. Kontrollü bir patikada hareket ediyor. Böyle olunca da kur artışı gerçekleşen enflasyonun altında kalıyor.
Gelelim hisse senedi cephesine…
Onlar da aynı altın ve döviz yatırımcısı gibi… Bir dokun, bin ah işit!
2 yıldır enflasyonun altında bir performans. Enflasyondan fazla getiri sunan hisse sayısı o kadar az ki… Roket gibi uçanlar mı dersiniz, zirveden yüzde 90 düşen mi dersiniz. Tam bir mayın tarlası!
Borsanın en büyük şirketlerinin işlem gördüğü BIST 30 Endeksi’nde olan ve batan şirket bile gördü yatırımcılar…
3-5 hisseyle endeks rekorlar kırıyor ama genele baktığınızda durum içler acısı.
Kripto yatırımcısının da durumu farklı değil. Pandemi döneminde çok popüler olmuştu kripto tüm dünyada. 3x’ler, 10X’ler, 20X’ler, 100X’ler havalarda uçuşuyordu.
Şimdi ise o günlerden eser yok. Alt coinlerin neredeyse tamamına yakını tarihi zirvelerinden yüzde 90’ın üzerinde altında işlem görüyor. O eski şaşalı dönemleri gitti. Eski günlerine geri döner mi? Allah bilir!
Altın düşüyor, döviz enflasyon kadar yükselmiyor, hisse senetleri yerinde sayıyor, kriptolar bitik durumda… Ee yatırımcı ne yapacak?
Bu yatırım araçları dışında TL mevduata yatıranlar en şanslıları. Yüksek faiz ortamı nedeniyle en azından paralarının değerini enflasyonun bir tık üzerinde koruyabiliyorlar.
Bir de yatırım fonu yatırımcısı var. Para Piyasası Fonları (PPF) da yine mevduat gibi enflasyonun bir tık üzerinde getiri veriyor.
Hisse senedi fonları, serbest fonlar son dönemde öne çıktı. Ama hepsi değil…
Orada da yeni bir trend başladı. Bazı hisseleri fonuna alan, bu hisselerdeki sert yükselişlerle değeri artan fonlar ve bu fonların peşine takılan yatırımcılar…
Hisse seçimini fonların aldığı hisseleri takip ederek bulan bir yatırımcı kitlesi oluşmuş durumda. Sistem şimdilik işliyor gibi. Ama sonu ne olur? Allah bilir!
Halka arzlar bir diğer konu…
Aynı geçmişte kripto para ön satışlarından coin almak isteyenlerin birden fazla hesap kullanma yöntemi halka arzlara da yansımış halde.
Çünkü sistem, çok kişiye az miktarda pay veriyor. Mesela eşit dağıtım yöntemi nedeniyle bir halka arzdan 1500-2000 liralık hisse alınabiliyor. Ee bu hisseler 3-5 tavan yapsa kazanç 1.000 lira oluyor. Bu para da kimseyi kesmediği için yakın çevresi adına açtırdığı hesaplarla daha fazla hisse alma derdine düşmüşler…
Borsadaki yatırımcı sayısının hızla artıp, düşmesinin nedeni de bu. Halka arz olunca hesaplar artıyor, halka arz olmayınca bakiyeler sıfırlanıyor ve yatırımcı sayısı düşüyor.
İçerideki yatırım araçlarından umduğunu bulamayan bir kesim deson zamanlarda yabancı borsalarda hisse almaya yöneldi. Öyle ki aracı kurumlar yabancı şirket raporları yayınlıyor, ekranlara çıkan uzmanlar yabancı hisse senedi önerilerinde bulunuyor.
Yatırımcılara sürekli ne önerilirdi? Sepet yapın! Yumurtaları aynı sepete koymayın!
Bu sepetin içinde altın, döviz, hisse ve sabit getirili enstrümanlar hep olur, oranları değişirdi.
Geldiğimiz nokta itibarıyla saydığımız yatırım araçlarının getirileri ortada. Yani sepetin altı çıktı, yumurtalar yere düştü!
Altın kripto borsa döviz
Yatırım fonları hisse
ABD borsası zirve
Yabancı hisse arayışı
Halka arz talebi
Sepet
patronlardunyasi.com