ABS’nin açıkladığı verilere göre, Avustralya’da 2025 yılında toplam 188 bin 421 ölüm kayıtlara geçti. Bu ölümlerin 19 bin 19’u demans kaynaklı gerçekleşti. Demans, 2024’ten bu yana ülkedeki önde gelen ölüm nedenleri arasında ilk sırada yer alıyor.
Demansın ardından önde gelen ölüm nedenleri arasında iskemik kalp hastalıkları, felç gibi serebrovasküler hastalıklar, akciğer kanseri ve kronik solunum yolu hastalıkları bulunuyor.
Dementia Australia Üst Yöneticisi Prof. Tanya Buchanan, verilerin demansın önemli bir halk sağlığı sorunu haline geldiğini gösterdiğini belirterek, hastalıkla yaşayan kişilere, ailelerine ve bakım verenlere yönelik desteğin artırılması gerektiğini söyledi.
AVUSTRALYA’DA 446 BİN 500 KİŞİ DEMANSLA YAŞIYOR
Buchanan’ın paylaştığı tahminlere göre, Avustralya’da yaklaşık 446 bin 500 kişi demansla yaşıyor. Bu kişilerin bakım sürecinde ise yaklaşık 1,7 milyon kişi yer alıyor.
Demansın etkisinin giderek artmasına karşın uzmanlaşmış hizmetlere, destek programlarına ve önleme çalışmalarına yapılan yatırımların aynı hızda yükselmediğini belirten Buchanan, hastalığa ilişkin toplumsal önyargıların da sürdüğüne dikkat çekti.
Buchanan, demansla yaşayan kişilerin ve yakınlarının ihtiyaçlarının daha fazla tanınması ve bu alana ayrılan kaynakların artırılması gerektiğini vurguladı.
ASTIM KAYNAKLI ÖLÜMLER SON 10 YILIN ZİRVESİNDE
ABS verileri, astım kaynaklı ölümlerde de artış yaşandığını ortaya koydu. Avustralya’da 2025 yılında astım nedeniyle 484 kişi hayatını kaybetti. Bu sayı, 2024’te 478 olarak kaydedilmişti ve son 10 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Verilere göre kadınlar, hem astım hem de demans kaynaklı ölümlerin yaklaşık üçte ikisini oluşturdu.
Asthma Australia Üst Yöneticisi Kate Miranda, astımın yeterince kontrol altına alınmamasının ölüm riskini artırabildiğini ve bu ölümlerin önemli bir bölümünün önlenebilir olabileceğini söyledi.
Miranda, etkili tedavilerin ve klinik kılavuzların mevcut olduğunu ancak birçok kişinin sağlığını korumak için ihtiyaç duyduğu bakıma erişemediğini ifade etti.
KORUYUCU TEDAVİLERİN DÜZENLİ KULLANILMASI GEREKİYOR
Araştırmalar, astımı iyi kontrol altında olan yetişkinlerin oranının düştüğünü, birçok hastanın ise koruyucu tedavileri ya hiç kullanmadığını ya da yeterince kullanmadığını gösteriyor. Miranda, inhaler kortikosteroid kullanan kişilerde tedaviye uyumun da kötüleştiğine dikkat çekti.
Yalnızca belirtileri hafifletmeye yönelik ilaçlara güvenmenin altta yatan iltihabı kontrol altına almak için yeterli olmayabileceğini belirten Miranda, düzenli doktor kontrolünün önemini vurguladı.
Miranda’ya göre bazı kişiler, özellikle astım belirtileri hafif olduğunda, düzenli kontrol yaptırmıyor veya ilaçlarını aile hekimleriyle değerlendirmiyor. Polen yoğunluğunun arttığı günlerde ya da soğuk algınlığı sırasında koruyucu ilaç kullanan, diğer zamanlarda ise tedaviyi aksatan hastalar da bulunuyor.
Astım tedavisine ilişkin kılavuzların değiştiğini belirten Miranda, iltihabı kontrol altına alırken belirtilerin giderilmesini de hedefleyen tedavi seçenekleri hakkında farkındalığın artırılması gerektiğini söyledi. Özellikle ileri yaştaki kişilerin, çocukluklarından bu yana kullandıkları ilaçları sürdürürken yeni tedavi önerilerinden haberdar olmayabildiğini ifade etti.
UYUŞTURUCU KAYNAKLI ÖLÜMLER DE ARTTI
ABS verilerine göre, uyuşturucu kaynaklı ölümler 2025 yılında da önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etti. Bu nedenle hayatını kaybedenlerin sayısı, 2024’teki 2 bin 7’den 2 bin 63’e yükseldi.
ABS Ölüm İstatistikleri Başkanı Lauren Moran, bu ölümlerde en sık karşılaşılan madde gruplarının opioidler ve benzodiazepinler olduğunu belirtti. Moran ayrıca, metamfetamin gibi uyarıcı maddelerin kullanımı sonrasında meydana gelen ölümlerde de belirgin artış yaşandığını söyledi.
İNTİHAR ERKEN ÖLÜMÜN ÖNDE GELEN NEDENİ OLDU
2025 yılında intihar, Avustralya’da hem erkekler hem de kadınlar için erken ölümün önde gelen nedenleri arasında yer aldı. İntihar nedeniyle gerçekleşen ölümlerin yaklaşık dörtte üçünü erkekler oluşturdu.
patronlardunyasi.com