Doğa


Avrupa Birliği'nin (AB) Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S), 2026 yazına ilişkin değerlendirmesini yayımladı.

Buna göre, haziran-ağustos döneminde Avrupa genelinde kayıtlardaki en sıcak üçüncü yaz, Batı Avrupa'da ise en sıcak yaz yaşandı.

Kıtanın bazı bölgelerinde yaz mevsimini andıran hava koşulları alışılmadık derecede erken başladı.

Mayıs ayı sonlarında Batı Avrupa'nın büyük bir bölümünü etkisi altına alan ilk büyük sıcak hava dalgası ve yaz boyunca süren olağanüstü sıcak hava koşullarıyla birlikte Avrupa’da 2026 yaz dönemi aşırı sıcak hava dalgaları ve kurak koşullarla tanımlandı.

Avrupa'da bu yaz çok güçlü sıcaklık stresine maruz kalan kara alanlarının oranı yüzde 52'ye ulaşarak rekor kırdı.

Hissedilen sıcaklığın 38 derece veya üzerine çıkmasını ifade eden çok güçlü sıcaklık stresi, sıcak çarpması dahil ciddi sağlık risklerini artırdı.

Özellikle Batı Avrupa'da rekor yüksek yüzey hava sıcaklıkları gözlemlenirken, Avrupa denizlerinde rekor ve rekora yakın deniz yüzeyi sıcaklıkları kaydedildi.

Batı Avrupa'da yazın ortalama sıcaklığı, 1991-2020 ortalamasının 2,5 derece üzerinde, 21,7 derece olarak ölçüldü. Böylece 2003'teki rekor aşıldı.

Bölgede güçlü sıcaklık stresi yaşanan gün sayısı ortalama 41'e çıkarak, çok güçlü sıcaklık stresi yaşanan gün sayısı da 13'e çıkarak rekor kırdı.

Uzun süreli kuraklık nedeniyle Avrupa nehirlerinde, kayıtların tutulmaya başlandığı 1992’den bu yana en düşük yaz debileri görüldü.

Ren, Tuna, Po, Loire, Rhone ve Sen nehirlerinde temmuz ve ağustosta rekor veya rekora yakın düşük debiler kaydedildi.

Bu durum yük taşımacılığını aksatırken sulama, nükleer reaktörlerin soğutulması, hidroelektrik üretimi ve tatlı su temini üzerindeki baskıyı artırdı.

AB'de 2 Eylül itibarıyla yangınlarda zarar gören alan da 2006-2025 döneminin aynı tarih ortalamasının yaklaşık iki katına ulaştı.

2026 YAZINDA SICAK HAVA ALARMI AVRUPA'DA ON BİNLERCE CAN ALDI

2026 yazında Avrupa, tarihin en yoğun sıcak hava dalgalarından biriyle karşı karşıya kaldı. Aşırı sıcakların yol açtığı sağlık sorunları nedeniyle Avrupa genelinde on binlerce kişinin hayatını kaybettiği tahmin edilirken, dünya genelindeki toplam sıcaklık kaynaklı ölüm sayısına ilişkin henüz kesinleşmiş bir rakam bulunmuyor.

Avrupa'da 22 Haziran-30 Ağustos döneminde 36 binden fazla "fazladan ölüm" gerçekleştiği tahmin edildi. Bu ölümlerin tamamının doğrudan sıcak hava nedeniyle gerçekleştiği söylenemese de ölüm artışlarının sıcak hava dalgalarıyla aynı dönemlerde yoğunlaştığı belirtildi.

İSPANYA'DA 5 BİNDEN FAZLA ÖLÜM

İspanya'da 15 Mayıs-Ağustos döneminde sıcaklıkla bağlantılı 5 bin 232 ölüm tahmin edildi. Bu rakam, ülkede son yılların en yüksek sıcaklık kaynaklı ölüm bilançosu olarak kayıtlara geçti.

Almanya'da ise eylül ayının başına kadar yaklaşık 16 bin sıcaklık bağlantılı ölüm tahmin edildi. Fransa'da yalnızca haziran ayında etkili olan sıcak hava dalgasının 2 bin 700'den fazla kişinin ölümüne yol açtığı hesaplandı.

İngiltere'de mayıs ve haziran aylarında yaşanan sıcak hava olaylarında ise yaklaşık 2 bin 877 sıcaklık bağlantılı ölüm tahmin edildi.

DÜNYA GENELİNDE KESİN BİLANÇO HENÜZ BELLİ DEĞİL

Sıcaklık kaynaklı ölümler, ülkelerin ölüm kayıtlarında her zaman doğrudan "aşırı sıcak" olarak yer almadığı için küresel bilanço ancak kapsamlı istatistiksel çalışmalar sonrasında ortaya çıkıyor.

Dünya Sağlık Örgütü, uzun dönemli hesaplamalara göre dünyada her yıl yaklaşık 489 bin kişinin aşırı sıcaklarla bağlantılı nedenlerden hayatını kaybettiğini tahmin ediyor. Ancak bu rakam 2026 yazına ait bir veri değil.

2026 yazının küresel sıcaklık bilançosunun, ülkelerin nihai ölüm ve sağlık verilerinin açıklanmasının ardından daha net ortaya çıkması bekleniyor.

patronlardunyasi.com