Doğa

ABD’de yapay zeka yatırımları için teknoloji şirketlerinin giriştiği veri merkezi yarışı, Kentucky’nin 8 bin 700 nüfuslu Maysville kasabasında komşuları karşı karşıya getirdi.
Tartışmanın merkezinde 54 yaşındaki Delsia Bare ile 82 yaşındaki annesi Ida Huddleston var.  Anne-kız, ailelerinin yıllardır sahip olduğu tarım arazisinin büyük bölümünü satın almak isteyen gizemli şirketten toplam 26,48 milyon dolarlık teklif aldı.
Wall Street Journal’ın haberine göre, uzun süre kimliği açıklanmayan şirketin izleri Meta’ya çıktı. Kamu kayıtları ve projeyle bağlantılı belgeler, “Project Crisham” adıyla yürütülen 2,2 gigawattlık merkezi projesinin arkasında Facebook, Instagram ve WhatsApp’ın sahibi Meta’nın bulunduğuna işaret ediyor. Meta ise bölgede yatırım yapıp yapmayacağı konusunda henüz nihai karar verilmediğini açıkladı.

PİYASA DEĞERİNİN 10 KATI TEKLİF

Her şey 2025 baharında bölgede arazi toplamaya başlayan emlakçıların çiftçilerin kapısını çalmasıyla başladı. Mason County’de tarım arazileri acre başına 6 bin dolar ediyordu ancak anne ve kıza acre başına önce 48 bin dolar, ardından da 60 bin dolar teklif edildi. Anne kız teklifi ilk önce kabul etti ancak araziyi satın almak isteyen şirket ve projesi kendilerine açıklanınca satıştan vazgeçtiler. 
82 yaşındaki Ida Huddleston verdiği bir röportajda yaşadıklarını,“Bize yaşlı ve aptal çiftçiler diyorlar. Ancak bir veri merkezinden yiyecek elde edemezsiniz” diye anlattı. 

KASABA İKİYE BÖLÜNDÜ

26,48 milyon dolarlık teklif ve dev veri merkezi projesi kısa sürede Maysville’de ekonomik kalkınma ile tarım topraklarının korunması arasında büyük bir tartışmaya dönüştü.
Projeyi destekleyen yerel yöneticiler ve arazi sahipleri, veri merkezinin yüzlerce kişiye iş sağlayabileceğini, kasabaya ciddi miktarda vergi geliri getireceğini ve eskiyen altyapının yenilenmesine yardımcı olacağını savunuyor.
Karşı tarafta ise Bare ve Huddleston gibi çiftçiler bulunuyor. Onlar binlerce acre tarım toprağının veri merkezine dönüştürülmesinin geri dönüşü olmayan sonuçlar yaratacağını düşünüyor. 
Hatta tartışma mahkemeye de taşındı.  Bare ve projeye karşı çıkan bölge sakinleri, veri merkezinin önünü açan arazi ve imar kararlarına karşı hukuki mücadele başlattı. İlk başvuru mart ayında reddedildi. Bare ve diğer muhalifler haziran ayında yeni bir dava açtı.
Projeye karşı çıkanların açtığı davalar nedeniyle arazilerini satmayı kabul eden bazı komşuların beklediği milyonlarca dolarlık ödemeler gecikti. Böylece mesele yalnızca teknoloji şirketi ile çiftçiler arasındaki bir mücadele olmaktan çıktı; aynı kasabada yaşayan ve yıllardır birbirini tanıyan insanlar karşı karşıya geldi.

GİZEMLİ ŞİRKETİN İZİ META’YA ÇIKTI

Maysville’deki tartışmayı daha da büyüten konu yatırımcının kimliğinin uzun süre açıklanmaması. Arazi sahiplerine teklifler yapılmasına, imar değişikliklerinin gündeme gelmesine ve milyarlarca dolarlık olabilecek yatırımın tartışılmasına rağmen projenin arkasındaki teknoloji şirketinin adı kamuoyuna açıklanmadı.
Wall Street Journal’a göre, bölgeye “Project Crisham” adıyla yapılacak veri merkezi Meta’ya ait. Habere göre projeyle bağlantılı isimlerden biri, daha önce sonradan Meta yatırımı olduğu ortaya çıkan başka veri merkezi projelerinde de görev aldı. Meta sözcüsü ise şirketin Maysville bölgesine yatırım yapıp yapmayacağı konusunda henüz karar vermediğini söyledi.

patronlardunyasi.com