Feramuz ERDİN
Seyir halindeki bir uçakta saldırgan tavırlar göstermeye başlayarak diğer yolcuların huzurunu bozan ve uçuş emniyetini tehlikeye atan yolcular için havayolları uluslararası sivil havacılık mevzuatına ve insan hakları uygulamalarına uygun olarak kendi iç prosedürlerini hazırlar.

UÇAĞI YOLUNDAN ALIKOYAN YOLCU
Geçen perşembe günü Dallas Fort Worth – Newark uçuşunu yapmak üzere havalanan American Airlines uçağında birinci sınıf bölümünde seyahat eden ve adı açıklanmayan bir yolcu, seyahat başladıktan bir süre sonra saldırgan tavırlar sergilemeye başladı. Kabin görevlileri tarafından bir türlü sakinleştirilemeyen yolcu, seyahatin geri kalanında emekli bir polis olan bir başka yolcu tarafından kelepçelenerek izolasyon bandı ile koltuğa bağlandı.
Kaptan Baltimore’a acil iniş yaparak yolcuyu burada yerel görevlilere teslim etti. Yolcular ise Newark’a gecikmeli olarak ulaştı.

“ÖNCEDEN SEÇİLMİŞ YOLCU”
Bazı havayolları riskli uçuşlarında havacılık literatüründe “air marshall” olarak tanımlanan resmi güvenlik personeli bulundurmaktadır. Bunun ötesinde kabin ekibi, yolcular uçağa binerken selamlama esnasında bir “profilleme” işlemi de gerçekleştirerek, sorunlu olabilecek yolcular kadar, acil bir durumda kendileri ile iş birliği yapabilecek olan kişileri belirlemeye çalışır.
Kabin ekibi profilleme konusunda özel eğitim alır. “Önceden seçilmiş yolcu” (PSP) olarak adlandırılan bu kişilerden acil durumda yardım istenebilir. Zaten American Airlines uçuşunda yaşanan olayda da emekli polis Juan Mejia kendini tanıtarak diğer iki yolcunun da katılımıyla kabin ekibine yardımcı olmuştu. Olaya müdahale eden “önceden seçilmiş yolcuların” (PSP) saldırganı vücudunu tamamen hareketsiz kılacak şekilde koltuğa bağlaması ve bir yolcunun dizlerine oturması ise müdahalenin boyutlarını tartışmalı hale getirdi.
Konuyla ilgili olarak bilgisine başvurduğumuz Havacılık Güvenliği Uzmanı Recep Gürdal, havada yaşanan olası durumlarda kabin ekibinin kurallara uygun olan hareket tarzını PD okurları için açıkladı:
SORUMLULUK KABİN PERSONELİNDE
“Uluslararası sivil havacılık mevzuatı uyarınca saldırganlık belirtileri gösteren bir yolcunun öncelikle kabin ekibi tarafından sözle ikaz edilmesi gerekir. Uçaklarda saldırgan yolcuları enterne etmek üzere kitler bulunur. Ayrıca el kitaplarında da kabin personelinin güvenlikle ilgili durumlarda nasıl davranması gerektiği tek tek belirlenmiştir. Bunun eğitimleri de ayrıca verilir.
Yolcunun saldırganlığını devam ettirmesi halinde başka bir çarenin kalmadığı kendisine tebliğ edilerek, ellerinden ve ayaklarından koltuğa kelepçelenir. Emniyet kemeri bağlanır, elleri ve ayakları yastıklarla desteklenir. Ağzının veya diğer uzuvlarının bantlanması sağlık açısından uygun değildir. Kendisine veya başkalarına zarar veremeyeceği şekilde konumlandırılır.
Uçak müsaitse boş koltukların bulunduğu bölgeye alınarak, bu prosedürler orada uygulanır. Boğulma riskini ortadan kaldırmak için uçuş esnasında yemek verilmez, tuvalete gitmesine müsaade edilmez. Su çok sınırlı ölçüde ve o da ancak pipetle verilebilir.
Kabin ekibi tarafından saldırgan yolcunun yanına bir veya birkaç “önceden seçilmiş yolcu” (PSP) gönüllülük esasına göre görevlendirilir. Bu PSP’lere iniş veya acil iniş anında saldırgan yolcunun emniyetini sağlamak üzere kısa bir eğitim ve uçağın karşılaşabileceği acil bir durumda kelepçeleri sökme yetkisi verilir."
patronlardunyasi.com