Üst düzey ABD'li bir yetkili, düzenlediği telekonferansta ABD ile İran arasında varılan mutabakata ilişkin detayları basın mensuplarıyla paylaştı.
MUTABAKATA TRUMP, VANCE VE KALİBAF İMZA ATTI
Yetkili, İran'la mutabakat zaptına ABD Başkanı Trump ile Başkan Yardımcısı Vance'in, İran tarafında ise Meclis Başkanı Kalibaf'ın imza attığını söyledi.
'MUTABAKAT GELECEK İÇİN ÇERÇEVE SUNUYOR'
ABD'li yetkili, "Bu mutabakat, müzakerelerimizin ve ilişkilerimizin gelecekte nasıl işleyeceğine dair bir çerçeve sunuyor. İranlılar nükleer programları, nükleer silah üretmediklerinin doğrulanması ve bölgedeki radikalizm ile terörizme finansman sağlamamaları konularında bizimle ne kadar işbirliği yapmaya istekli olurlarsa, dünya ekonomisine o kadar sıcak karşılanacaklar" dedi.
MUTABAKATIN DETAYLARI 1-2 GÜN İÇİNDE AÇIKLANACAK
ABD ile İran arasındaki mutabakatın detaylarının 24 ila 48 saat içinde kamuoyuna açıklanacağını kaydeden yetkili, bu detaylarla birlikte herkesin mutabakatı daha iyi kavrayacağını söyledi.
ABD'li yetkili, bu mutabakatın imzalanmasıyla birlikte Hürmüz Boğazı'nın derhal gemi trafiğine açılacağını ve ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasının da hızlıca kaldırılacağını belirtti.
Hürmüz Boğazı'nın normal deniz trafiğine dönmesinin birkaç hafta içinde hemen mümkün olmayacağını vurgulayan yetkili, bununla birlikte trafiğin her geçen gün artmasını beklediklerini sözlerine ekledi.
İRAN FONLARININ SERBEST BIRAKILMASI
ABD'li yetkili, İran'ın taahhütlerine bağlı olduğunu göstermesi durumunda 300 milyar dolarlık dondurulmuş olan fonlarının yavaş yavaş serbest bırakılacağını belirtti.
Yetkili, şu anda "güven inşası aşamasında" olduklarını ifade ederek, "Dondurulmuş fonları serbest bırakmaya ve yaptırımları kaldırmaya hazırız. Onlar da taahhütlerini yerine getirmeye istekli olduklarını gösteren adımlar atmalılar. Bu süreç, performansa bağlı olacak" değerlendirmesini yaptı.
Körfez ülkelerinin de ABD-İran mutabakatına bağlı olduklarını ve İran'ın dondurulmuş fonları konusunda Washington ile birlikte hareket edeceklerini düşündüklerini söyleyen yetkili, bu anlaşmanın eski Başkan Barack Obama döneminde imzalanan anlaşmadan "daha iyi" olduğunu savundu.
Yetkili, "Eğer bu parayı sadece terörizmi finanse etmek ve bölgede istikrarsızlığı artırmak için kullanacaklarsa, onlara fonlarına erişim izni veremez veya fonları serbest bırakamazsınız" yorumunu yaptı.
İSRAİL'İN LÜBNAN'DAN GERİ ÇEKİLME ŞARKI YOK
Öte yandan yetkili, İsrail'in Lübnan'dan geri çekilip çekilmeyeceği ile ilgili bir soruya yanıt verirken, mutabakatta İsrail'in geri çekilmesi gibi madde olmadığını söyledi.
"Geri çekilme anlaşmanın bir koşulu değildir. Anlaşma bir ateşkes olup, tek taraflı bir ateşkes olmayacaktır" diyen yetkili, Hizbullah’ın İsrail'e saldırı düzenlemesi halinde İsrail'in buna karşılık vermeye hakkı olduğu değerlendirmesini yaptı.
TRUMP: 'PETROL YÜKLÜ GEMİLER HÜRMÜZ BOĞAZI'NDAN AYRILMAYA BAŞLADI'
ABD Başkanı Trump da bu açıklamadan kısa süre önce sosyal medya hesabından, Hürmüz Boğazı'ndaki son duruma ilişkin paylaşım yaptı.
Trump, "Çoğu petrol yüklü gemiler, Hürmüz Boğazı'ndan ayrılmaya başladı. Tamamen güvenli ve emniyetli olan güney 'otoyolunu' kullanıyorlar. Bunun dışında başka seyir rotaları da mevcut" ifadelerini kullandı.
TRUMP'TAN CENEVRE'DE YENİ AÇIKLAMALAR: HÜRMÜZ CUMA GÜNÜ TAMAMEN AÇILACAK
Fransa’da düzenlenecek G7 Zirvesi’ne katılmak üzere İsviçre’nin Cenevre kentine ulaşan Trump, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’la görüşmesinin ardından gazetecilere açıklamalarda bulundu.
Trump, Hürmüz Boğazı'na dair açıklamada bulunarak boğazın "(19 Haziran) Cuma günü tamamen açılacağını" belirtti.
İran ile varılan mutabakat zaptı doğrultusunda Hürmüz Boğazı'nın "tamamen açılacağını" yineleyen Trump, bölgedeki mayınların büyük bölümünün de etkisiz hale getirileceğini söyledi.
Trump, "oldukça güçlü" şeklinde nitelediği zaptın içeriğinin kamuoyuna duyurulmasını istediğini aktararak "(Eski ABD Başkanı Barack) Obama'nınki gibi berbat değil. Çok güçlü bir belge ve yayınlanmasını istiyorum, muhtemelen çok yakında. Cuma gününden sonra bir süre sonra" ifadelerini kullandı.
İRAN'IN LİDER KADROSUYLA 'ÇOK İYİ ANLAŞTIKLARINI' SÖYLEDİ
İran'ın farklı bir lider kadrosuna sahip olduğunu ve mevcut yönetimle "çok iyi anlaştıklarını" öne süren Trump, "İlk kadro gitti, ikinci kadro gitti ve üçüncü kadronun çok zeki, güçlü olduğunu gördük" dedi.
Trump, nihayetinde Tahran yönetimiyle bir anlaşmaya vardıklarını vurgulayarak ülkesinin İran'a yönelik "yeniden saldırıya geçmek zorunda kalması" nedeniyle üzgün olduğunu ancak bu saldırıların üçüncü geceye sarkmaması için anlaşmayı sağladıklarını ifade etti.
'ORTA DOĞU'DA ÇOK GÜZEL ŞEYLER OLACAK'
Başkan Trump, "Orta Doğu'da çok güzel şeyler olacak. Petrol fiyatları hızla düşüyor ve borsa bugün roket gibi yükseliyor, rekor seviyelere ulaştı. Petrol fiyatları en büyük düşüşünü yaşadı ve düşük seviyelere indik, henüz tam olarak eski seviyemize dönmedik" değerlendirmesinde bulundu.
İran'ın nükleer silah sahibi olmamayı kabul ettiğini kaydeden Trump, "Asıl mesele buydu çünkü muhtemelen olsaydı kullanırlardı. Obama'nın imzaladığı anlaşmayı feshetmem çok önemliydi çünkü bu, nükleer silaha giden bir yoldu. ABD için korkunç bir anlaşmaydı" diye konuştu.
Trump, ABD'nin İran'a karşı "harika bir iş çıkardığını" savunarak "Umarım iyi bir ilişkimiz olur ve iyi geçiniriz, eğer geçinemezsek de başladığımız yere geri döneriz ama bunun gerekli olacağını sanmıyorum" ifadelerini kullandı.
İMZA TÖRENİNE JD VANCE KATILACAK
İran ile mutabakat zaptının imza törenine bizzat katılma ihtimali sorulan Trump, "Duruma bağlı. (ABD Başkan Yardımcısı) JD Vance katılacak. Belki ben de katılırım. Belki katılmam ama JD özellikle bunun için geliyordu" dedi.
Trump, zaptın İran'a yönelik "yaptırımların hafifletilmesi olasılığı" içerdiği iddialarını reddederek "Hayır, içermiyor. (İran) Eğer yapmaları gerekeni yaparlarsa bu, gerçekten davranışsal bir şey ve yürürlüğe girmeye başlar" diye konuştu.
Tahran yönetimiyle devam eden gerilim dolayısıyla küresel petrol fiyatlarının "tıkandığını" aktaran Trump, İran'la varılan mutabakatın "dünyaya çok büyük başarılar getireceğini" savundu.
Trump, "Dün (Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir) Başkan Zelenskiy ve (Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Başkan Putin ile çok iyi bir görüşme yaptık ve belki bir şeyler yapabileceğimizi görüyorum. Gerçekten de öyle düşünüyorum. İkisinin de buna açık olduğunu düşünüyorum. Yani bu iş bittiğine göre, buna odaklanacağız. Bakalım bunu başarabilecek miyiz?" ifadelerini kullandı.
CUMA GÜNÜ İSVİÇRE'DE MÜZAKERE EKİPLERİNİN BAŞKANLARI GÖRÜŞECEK
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ülkesiyle ABD arasındaki mutabakat çerçevesinde, cuma günü İsviçre'de müzakere ekiplerinin başkanları arasında bir görüşmenin gerçekleşebileceğini belirtti.
İran Dışişleri Bakanı'nın sosyal medya hesabına göre Erakçi, İran Meclisi Ekonomik Komisyonu’nda yaptığı açıklamada, gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
İran-ABD mutabakatına ilişkin, “Muhtemelen cuma günü İsviçre'de müzakere ekiplerinin başkanları arasında bir görüşme gerçekleşecek.” diyen Erakçi, müzakerelerin ilk turunun bu görüşmenin ve mutabakata ilişkin resmi imzaların atılmasından sonra başlanacağını dile getirdi.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ve İran'ın mutabakata vardığını duyurmuştu.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de ABD ile mutabakata varıldığını doğrulayarak, mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını açıklamıştı.
patronlardunyasi.com