Salı günü onlarca uluslararası sağlık ve çevre kuruluşu, içme suyundaki nitrat düzeylerine ilişkin onlarca yıllık standartları gözden geçirmesi için Dünya Sağlık Örgütü'ne çağrıda bulundu ve bu standartların olası zarara dair son bilimsel kanıtları yansıtmadığını savundu.
Greenpeace International, Dünya Aile Hekimleri Örgütü (WONCA) ve Avrupa Çevre Bürosu'nun da aralarında bulunduğu 85 kuruluş tarafından imzalanan bir açık mektupta (kaynak İngilizce), gruplar Birleşmiş Milletler'in sağlık kuruluşundan yakında yapacağı içme suyu yönergeleri incelemesine nitratı da dahil etmesini istedi.
Nitratlar ve nitritler azot ve oksijenden oluşan, doğada kendiliğinden bulunan bileşiklerdir. Toprakta, suda ve et dahil birçok gıdada, çevrenin her yerinde bulunurlar ve gıda katkı maddesi olarak da kullanılırlar.
Tarımsal gübre kullanımı, hayvan gübresi akışı ve arızalı foseptik sistemleri gibi insan faaliyetleri, sudaki nitrat düzeylerini yükselterek onu özellikle çocuklar ve hamile kadınlar için zararlı hale getirir.
Greenpeace'te tarım alanında küresel proje sorumlusu olan Amanda Larsson, yaptığı yazılı açıklamada (kaynak İngilizce) "Su yaşam vermeli, yaşamı tehdit etmemeli" dedi.
İçme suyunda izin verilebilir azami nitrat düzeyini litrede 50 miligram (mg/L) nitrat ya da 11,3 mg/L nitrat-azot olarak belirleyen mevcut Dünya Sağlık Örgütü yönergelerinin 1958 yılına dayandığı ve "artık güncel olmadığı" uyarısında bulunuldu.
Bu düzey, kanın oksijen taşıma kapasitesinin azalmasına yol açan ve ölümcül olabilen, sözde "mavi bebek sendromu"nu önlemek amacıyla özellikle belirlenmişti.
Ancak açık mektupta, bu sınırın "kronik, düşük düzeyde nitrat maruziyetini uzun vadeli insan sağlığı riskleriyle ilişkilendiren güçlü epidemiyolojik kanıtlara" rağmen güncellenmediği belirtildi ve özellikle "kolorektal kanser ile olumsuz doğum sonuçları"na dikkat çekildi.
WONCA Başkanı Pratyush Kumar, ortak açıklamada "Artık çalışmalar, içme suyundaki nitratı, mevcut Dünya Sağlık Örgütü sınırının çok altındaki düzeylerde bile, bağırsak kanseri ve erken doğumla ilişkilendiriyor" dedi.
Kuruluşlar, Danimarka hükümetinin geçen yıl görevlendirdiği bir uzman kurulunun (kaynak İngilizce), mevcut uluslararası standardın halk sağlığını korumak için yetersiz olduğu sonucuna vardığını hatırlattı.
Bu uzman kurul, nitrat sınırının 6,0 mg/L'ye düşürülmesini tavsiye etti. Danimarka da bu tavsiyeyi uygulamayı taahhüt etti, ancak bunun ne zaman hayata geçirileceğine dair bir takvim belirlenmedi.
Kuruluşlar, "Bu düzenleyici değişiklik, küresel yönergeler ile ulusal sağlık politikaları arasında bir uyumsuzluk yaratıyor" diye yazdı.
Çoğu ülkenin içme suyu standartlarını Dünya Sağlık Örgütü yönergelerine dayandırdığını belirten kuruluşlar, bu yönergelerin güncellenmesinin "küresel politika reformu için hayati önem taşıdığını" vurguladı.
Mektup, insanların, hayvanların, bitkilerin ve paylaşılan ekosistemlerin esenliğinin ne kadar yakından bağlantılı olduğu konusunda farkındalık yaratmayı amaçlayan, Dünya Sağlık Örgütü'nün her yıl düzenlediği One Health Day (kaynak İngilizce) kapsamında gönderildi.
Larsson, "Hükümetler yoğun hayvancılığın büyümesini dizginlemek için kararlı adımlar atmalı ve üreticileri ekolojik tarım uygulamalarına geçişte etkin biçimde desteklemeli, böylece temiz ve güvenli içme suyunun bir lüks değil, bir hak olmasını sağlamalı" dedi.
patronlardunyasi.com