Gündem

Burak ARTUNER 

1886’da Chicago’da işçiler 8 saat için greve çıktığında, talepleri bir "izin günü" değildi. 

Hayattı...

Günde 16 saat, haftanın 7 günü fabrika çarkında öğütülen insanlar, zamanı geri istiyordu. 

40 bin tekstil işçisi grevi ve sonrasında isyanı kanla bastırıldı, Haymarket’te idam sehpasına çıkanlar bir bayram için değil, insanca yaşamak için öldü. 1 Mayıs bir tatil değil, bir iddiaydı.

Peter Watkins'in yönettiği "La Commune (Paris, 1871)" adlı filmden bir sahne

72 GÜNLÜK İŞÇİ DEVLETİ 
  
Bu iddianın ete kemiğe büründüğü tek an var tarihte: Paris Komünü. 18 Mart 1871’de Parisli işçiler şehri ele geçirdi ve hemen bir "işçi devleti" kurdular. Daimi orduyu dağıttılar. Polis yerine halk milisleri geldi. 

Bütün memur maaşları, kalifiye bir işçinin ücretini geçemeyecekti. Kilise ile devlet ayrıldı, eğitim parasız oldu. Terkedilmiş fabrikalar işçi derneklerine devredildi. 

Marx’ın sözüyle, "işçi sınıfı hazır devlet mekanizmasını alıp kullanamaz, onu parçalamak zorundadır" 

Komün tam da bunu yaptı, 72 gün boyunca.  

Yani işçilerin sadece "günü" yoktu. Devleti vardı. 

Kendi kanunlarını yapan, kendi saatini ayarlayan 72 günlük bir devlet.

Peki bu devlet neden yıkıldı? 

YIKILIŞINDA SERMAYENİN ETKİSİ 

Tarih kitapları "Versailles ordusu bastırdı" der, geçer. Eksik. Komün’ü yıkan top ateşi kadar, Parisli patronların kendince haklı tutumuydu. 

Güç, kendisine meydan okunmasını sevmez. 

Horace Vernet adlı ressamın "Rue Soufflot Barikatı" adlı tablosu

Fabrika patronları, Fransa Bankası’nın yöneticileri, Thiers hükümetiyle beraberdi. 

Komün, Fransa Bankası’na el koymaya çekindi. "Mülkiyete saygı"sızlık etmek istemediler. 

Oysa o bankanın kasasındaki para, Versailles’ın askerini besledi.

Charles Fichot'un 1871 tarihli "Paris Komünü: 24-25 Mayıs 1871 Gecesi Yanan Paris" tablosu.

Yani tarihin ilk 72 günlük İşçi Devleti'nin sonunu getiren, sadece süngü değil, yönetim kurulu kararlarıydı.

Aklıma şu soru geliyor: 

1 Mayıs bayram mı? 

En azından işçiler için...

patronlardunyasi.com