Advertisement
Vestel hissesine kredili işlem yasağı
BORSA / 2 saat önce
Vestel hissesine kredili işlem yasağı
Bolat ailesinin acı günü
GÜNDEM / 3 saat önce
Bolat ailesinin acı günü
Bakan Şimşek'ten fiyat istikrarı vurgusu
EKONOMİ / 7 saat önce
Bakan Şimşek'ten fiyat istikrarı vurgusu
Somali Cumhurbaşkanı: Türkiye 10 yıl denizlerimizi koruyacak
GÜNDEM / 7 saat önce
Somali Cumhurbaşkanı: Türkiye 10 yıl denizlerimizi koruyacak
HABERLER>EKONOMİ
31 Ekim 2023 Salı - 12:40

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye'nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu'nu açıklamasının ardından sanayinin geleceğine dair değerlendirmede bulundu

2022 yılı Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışması, sanayinin mevcut durumu ve geleceği açısından önemli sonuçlar ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar arasında öne çıkan bazı başlıklar şu şekildedir:

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nu açıklamasının ardından sanayinin geleceğine dair değerlendirmede bulundu

-2022 yılında yurtiçinde yeni ekonomi modeli uygulamaları, liralaşma politikaları ve kısıtlayıcı düzenlemeler ile yurt dışında ise artan jeopolitik riskler, yükselen enflasyon ve sıkılaşan para politikaları sonucu ortaya çıkan yavaşlama ISO ikinci 500'ün sonuçlarını önemli ölçüde etkilemiştir.

-İSO ikinci 500'de genellikle KOBİ niteliğindeki kuruluşlar yer almaktadır ve bu kuruluşlar iç ve dış talepteki dalgalanmalara, risklere, politika değişikliklerine ve mali koşullara karşı oldukça hassas bir yapı sergilemektedir. Ancak 2021 yılında olduğu gibi 2022 yılında da bu kuruluşlar söz konusu etkilere karşı daha esnek ve etkin pozisyon almayı başarmıştır.

-KOBİ’ler satış ve karlılık performanslarını reel olarak artırmıştır. Döviz kuru dalgalanmalarını yönetme kapasitesi ise düzenlemeler ile azalmış ve 2022 yılında net kambiyo zararı ortaya çıkmıştır.

-KOBİ’ler mali açıdan en çok faiz oranlarındaki artışa duyarlıdır. Bu nedenle düşük ve negatif faiz oranları, finansman giderlerini azaltmış ve karlılıklarını desteklemiştir.

-KOBİ’ler 2022'de işletme sermayesi ihtiyacını daha çok özkaynakları ile finanse etmiştir. Borçlar tarafında ise ti cari borçları ve kısa vadeli borçları daha fazla kullanmıştır.

-2022 yılındaki yüksek ihracat artışı, esneklik ve çevikliği işaret etmektedir. KOBİ'ler dış pazarlardaki talep dalgalanmalarına karşı esnekliklerini önemli ölçüde artırmıştır.

-İşgücü verimliliğinin reel olarak artması, KOBİ’lerin faali yet karlarını olumlu etkilemiştir. 2022 yılında yüksek enflasyon ücretler üzerindeki baskıyı artırırken işgücü verimliliği reel olarak yükselmiştir.

-Küresel emtia ve enerji fiyatları artışı sonucu 2022'de üre tim maliyetleri artmış ve brüt satış karlılığı düşmüştür.

-AR-GE harcaması yapan kuruluş sayısı gerilemiş, ancak yüksek seviyelerini korumuştur. Son yillarda AR-GE harcaması yapan firma sayısında dalgalanma yaşanmaktadır.

-Orta-yüksek ve yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerin pay 2022 yılında gerilemiştir. Teknoloji yoğunluğu itibarıyla yapının değişimi için yeni girişimlere ihtiyaç devam etmektedir.

-KOBİ’ler 2022 yılında sağladıkları büyümeyi İSO 500'e benzer şekilde daha çok özkaynaklar ile finanse etmeyi tercih etmiştir. KOBİ’lerin bu tercihleri mali yapılarında önemli iyileşmeler sağlamıştır. Varlık ve işletme sermayesi devir hızları da arttırılmıştır. Bu da firmaların yetkinlik alanlarından biri olmuştur.

-KOBİ’ler 2022'de maddi duran varlıklarında (yeniden değerleme uygulamasının da katkısıyla) yüzde 107,2 artış gerçekleştirmiş, dönen varlıkların artışı (yüzde 58,8) is daha yavaş gerçekleşmiştir. Maddi duran varlıklarının top lam aktifler içindeki payı yüzde 27,4'e yükselmiştir.

-Ekonomideki dalgalanmalar ve riskler karşısında KOBİ’ler esneklik ve çevikliklerini 2022 yılında bir kez daha göstermiştir. Yeni koşullara hızla uyum sağlanabilirken bu uyumun sağlıklı finansman (özkaynak artışı) ile gerçekleştirilmesi de başarı olmuştur.

-Yüksek enflasyon ortamlarında nominal büyümelerin veya gelişmelerin önemi azalmaktadır. Bu nedenle enflasyonlardan ve döviz kurlarından arındırılmış veriler ile değerlendirmeler yapılması daha sağlıklı olmaktadır. Bu çerçevede enflasyon muhasebesinin uygulanması sağlıklı değerlendirmeler yapılmasına ve risklerin daha etkin yönetilmesine katkı sağlayacaktır. Zorunlu olmasa da firmaların kendi içlerinde enflasyon muhasebesi uygulaması yararlı olacaktır.

ENFLASYON MUHASEBESİ NEDİR? NASIL YAPILIR?

Enflasyon, genel olarak fiyat seviyelerinin artması ve paranın değer kaybetmesi anlamına gelir. Enflasyon düzeltmesi ise, mali tabloların, paranın satın alma gücündeki değişimler nedeniyle gerçek durumu yansıtmayacak şekilde etkilendiği durumlarda, enflasyon etkilerini gidermek amacıyla yapılan bir düzeltme işlemidir.

Ülkemizde en son 2004 yılında uygulanan enflasyon düzeltmesi, 2023 yılının sonunda tekrar yapılacak. Bu durumda enflasyon muhasebesi nedir, nasıl yapılır gibi soruların cevaplarını merak ediyor olabilirsiniz. Detayları sizin için derledik.

ENFLASYON MUHASEBESİ NEDİR?

Enflasyon muhasebesi, bir şirketin finansal tablolarındaki parasal olmayan hesap kalemlerinin, finansal tabloların hazırlandığı tarihteki satın alma gücünü yansıtmak amacıyla, ilgili tutarların düzeltme katsayısı ile çarpılarak yeniden hesaplandığı bir muhasebe yöntemidir.

TÜRKİYE’DE ENFLASYON DÜZELTMESİ UYGULAMASI

Enflasyon düzeltmesi Türkiye’de ilk olarak, 5024 sayılı kanun ile 30 Aralık 2003 tarihinde, Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298. maddesinde değişiklik yapılarak ve kanuna geçici 25. madde eklenerek yürürlüğe girmiştir.

İlgili maddeye göre:

Kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin malî tabloları, fiyat endeksindeki artışın içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde %100’den ve içinde bulunulan hesap döneminde % 10’dan fazla olması halinde enflasyon düzeltmesine tâbi tutulur.

Enflasyon düzeltmesi uygulaması, her iki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde sona erer.

Bu hükümler kapsamında Türkiye’de 2003 ve 2004 yıllarında enflasyon düzeltmesi yapılmış, 2005 yılında ise şartlar sağlanmamıştır. Bu tarihten sonra ilk defa bu yıl, 2023 yılında enflasyon düzeltmesi yapılacaktır.

ENFLASYON MUHASEBESİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR

Enflasyon düzeltmesi yaparken karşınıza çıkacak bazı kavramları gözden geçirmek ve kısaca tanımlamak önemli olabilir.

PARASAL VE PARASAL OLMAYAN KALEMLER

Ulusal para biriminin değerindeki dalgalanmalar karşısında nominal değerleri sabit kalan, ancak satın alma güçleri fiyat hareketlerine göre ters yönde değişen varlıklar, parasal kalemler olarak adlandırılır.

Parasal kalemler dışındaki varlıklar ise Parasal Olmayan Kalemler olarak sınıflandırılır.

Düzeltme Katsayısı

Malî tabloların ait olduğu aya ilişkin fiyat endeksinin, düzeltmeye esas alınan tarihi içeren aya ait fiyat endeksine bölünmesiyle elde edilen katsayı, düzeltme katsayısıdır. Bu katsayılar hesaplanırken TEFE(ÜFE) sistemi kullanılır.

Taşıma İşlemi

Mali tablolardaki parasal ve parasal olmayan tutarların, belirli bir dönemin sonundaki güncel değerlerini hesaplamak için kullanılan işleme “taşıma işlemi” denir.

Bu işlem sırasında kullanılan taşıma katsayısı, mali tabloların ait olduğu döneme ait fiyat endeksinin, bir önceki dönemin sonundaki (yıl içinde işe başlayanlar için işe başlanılan döneme ait) fiyat endeksine bölünmesiyle hesaplanan bir katsayıdır.

ENFLASYON MUHASEBESİ NASIL YAPILIR?

Enflasyon muhasebesi düzeltmeleri ile ilgili 3 farklı model bulunur:

-Mali tabloların belirlenen genel bir endeks yardımıyla düzeltilmesini savunanların geliştirdiği, Genel Fiyat Düzeyi Muhasebesi.

-Tablolardaki tarihi değerlerin cari değerleri ile gösterilmesi gerektiğini ileri sürenler tarafından ortaya atılan, Cari Maliyet Muhasebesi Yöntemi.

-İki metodun olumlu taraflarından yararlanılması amacıyla birlikte kullanılması gerektiğini düşünenlerin savunduğu, Karma Yöntem.

ÜLKEMİZDE ENFLASYON DÜZELTMESİ İÇİN

Genel Fiyat Düzeyi Muhasebesi kullanılır. Bu yöntemle enflasyon muhasebesi yaparken şu adımları takip etmelisiniz:

Düzeltmeye esas parasal olmayan kalemleri belirleyin.

Düzeltmeye esas tarihleri tespit edin.

Düzeltmeye esas tarih ile enflasyon muhasebesinin uygulanacağı tarih olan 31 Aralık 2023 arasındaki düzeltme katsayısını hesaplayın.

Düzeltilecek tutar ile düzeltme katsayısını çarpın.

ENFLASYON MUHASEBESİ NEDEN GEREKLİDİR?

Enflasyon düzeltmesi, mali tabloların gerçek ekonomik durumu yansıtmasını sağlayan bir muhasebe pratiğidir. Bu, işletmelerin ve ekonominin sağlıklı bir şekilde işlemesini ve kararlarını daha doğru bir şekilde almasını sağlar.

Örneğin, yüksek enflasyon ortamında, işletmelerin maliyetleri ve giderleri nominal olarak artar. Ancak, enflasyon düzeltmesi yapılmazsa, bu artışlar mali tablolara yansıtılmaz ve işletmelerin kârlılık oranları yanıltıcı bir şekilde yüksek görünür. Bu durum, işletmelerin vergi yükünü artırabilir ve yatırımcıları yanıltabilir.

Ayrıca, işletmelerin varlıkları (örneğin, makine ve teçhizat) nominal değerleriyle kaydedilirse, amortisman giderleri yanıltıcı olabilir ve işletmelerin vergi mükellefiyetini artırabilir.

Enflasyon düzeltmesi, bu tür yanıltıcı etkileri giderir ve işletmelerin gerçek mali durumlarını daha iyi anlamalarına; işletmelerin sermaye değerlerini korumalarına ve enflasyonun getirdiği riskleri azaltmalarına yardımcı olur.

ENFLASYON DÜZELTMESİNİ KİMLER YAPMAK ZORUNDADIR?

Aşağıdaki şartları sağlayanlar, enflasyon düzeltmesi yapmak zorundadır:

 

Kazançları bilanço usulune göre tespit edilenler (A.Ş., Ltd, komandit şirket, kollektif şirket ve kooperatifler).

Yeni işe başlayanlar. 31 Aralık 2023 ya da enflasyon düzeltmesinin oluştuğu gelecek dönemde yeni işe başlayanlar için farklı bir uygulama söz konusu değildir.

ENFLASYON DÜZELTMESİNİ KİMLER YAPMAZ?

Kayıtlarını TL cinsinden tutmayanlar ve ilgili kayıtları yabancı para cinsinden tutmaktan vazgeçip TL cinsine dönüş yapma süresi 3 yılı geçmeyenler enflasyon düzeltmesi yapmak zorunda değildir.

Ayrıca işletme esasına göre defter tutanlar, serbest meslek mensupları da amortisman hariç olmak üzere enflasyon düzeltmesi yapmaz.

ENFLASYON MUHASEBESİ ÖRNEĞİ

Diyelim ki XYZ İnşaat A.Ş., 31 Aralık 2023 tarihindeki bilançosunu enflasyon düzeltmesine tabi tutmak istiyor. Şirketin bilançosundaki ana kalemler aşağıdaki gibidir:

Aktif:

Dönen Varlıklar: 700.000 TL

Duran Varlıklar: 1.200.000 TL

Pasif:

Kısa Vadeli Borçlar: 150.000 TL

Uzun Vadeli Borçlar: 500.000 TL

Öz Sermaye: 1.250.000 TL

Düzeltilecek Tarihler ve Tutarlar Belirlenir: Şirket, dönen varlıklar ve duran varlıklar için ayrı ayrı düzeltilmelidir. Şirket, 31 Aralık 2023 tarihini düzeltme tarihi olarak seçer.

Düzeltme Katsayıları Hesaplanır: Düzeltme katsayısı hesaplanırken, 31 Aralık 2023 tarihine ait endeks ile 31 Aralık’tan bir önceki yıl sonundaki endeks arasındaki fark kullanılır. Örneğin:

31 Aralık 2023 TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi): 1400

31 Aralık 2022 TÜFE: 1200

Düzeltme Katsayısı = 1400 / 1200 = 1.1667 (yaklaşık olarak)

Değerler Yeniden Hesaplanır:

Dönen Varlıklar (örneğin stoklar): 700.000 TL * 1.1667 ≈ 816.69 TL

Duran Varlıklar (örneğin binalar ve makineler): 1.200.000 TL * 1.1667 ≈ 1.400.04 TL

Farklar Kaydedilir:

Dönen Varlıklar için fark: 816.69 TL - 700.000 TL = 116.69 TL

Duran Varlıklar için fark: 1.400.04 TL - 1.200.000 TL = 200.04 TL

Enflasyon Düzeltme Hesaplarına Kayıt Yapılır:

Dönen Varlıklar için Enflasyon Fark Hesabı (Alacak): 116.69 TL

Duran Varlıklar için Enflasyon Fark Hesabı (Alacak): 200.04 TL

Bilanço Düzeltmesi:

Düzeltilmiş Bilanço Aktif:

Dönen Varlıklar: 816.69 TL

Duran Varlıklar: 1.400.04 TL

Düzeltilmiş Bilanço Pasif:

Kısa Vadeli Borçlar: 150.000 TL

Uzun Vadeli Borçlar: 500.000 TL

Öz Sermaye: 1.566.73 TL (Başlangıçta 1.250.000 TL olan sermayeye 316.73 TL’lik olumlu fark eklendi.)

patronlardunyasi.com

patronlardunyasi.com

AYRICALIKLI ÜYELİK
Patronlarla ilgili güncel, ekonomi, finans konularından haberdar olmak ister misin?
E-Mailin ile Ayrıcalıklı Üye Ol, ilk Sen haberdar ol
Adınız, Soyadınız:
E-posta adresiniz:

YORUMLAR


Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM

BENZER HABERLER

Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 2024 bütçesi komisyonda
Emine Erdoğan yarın BM sıfır atık zirvesine ev sahipliği yapacak
BBVA'dan Türkiye'de enflasyon vurgusu
Mandalina bereketi yüzleri güldürdü
Dış ticaret açığı yüzde 47,8 azaldı
İlk dokuz ayda  45.2 milyon turist geldi
Saklanmasına gerek kalmayan mallar hacizli mallar hak sahipler almazsa bedelsiz Türk Kızılay’a devredilecek
Japonya Merkez Bankasından normalleşme yolunda ilk adım
Çin'de imalat sektörü aktivitesi yeniden daralma seyrine girdi
New York borsası karışık seyirle kapandı
BORSA / 15 dk. önce
New York borsası karışık seyirle kapandı
Advertisement
Tesla Cybertruck 'Suda Yürüme Modu' ile meydan okuyor
OTOMOBİL / 1 saat önce
Tesla Cybertruck 'Suda Yürüme Modu' ile meydan okuyor
Fed yetkilileri hızlı faiz indirim riskine dikkat çekti
FİNANS / 1 saat önce
Fed yetkilileri hızlı faiz indirim riskine dikkat çekti
Gaziantep'in halı markası konkordato ilan etti
EKONOMİ / 1 saat önce
Gaziantep'in halı markası konkordato ilan etti
AB’den Çinli şirketlere ‘Rus’ yaptırımı
DÜNYA / 2 saat önce
AB’den Çinli şirketlere ‘Rus’ yaptırımı
Vestel hissesine kredili işlem yasağı
BORSA / 2 saat önce
Vestel hissesine kredili işlem yasağı
Apple Sports uygulaması kullanıma sunuldu
TEKNOLOJİ / 2 saat önce
Apple Sports uygulaması kullanıma sunuldu
Bohemian Rhapsody filminde canlandırdığı Freddie Mercury rolüyle büyük beğeni toplayan Rami Malek, geçtiğimiz hafta Kapalıçarşı’da binlerce kişinin arasında dolaştı
AKTÜEL / 3 saat önce
Bohemian Rhapsody filminde canlandırdığı Freddie Mercury rolüyle büyük beğeni toplayan Rami Malek, geçtiğimiz hafta Kapalıçarşı’da binlerce kişinin arasında dolaştı
Patronlar Dünyası uygulamasını indirin, günün gelişmeleri cebinize gelsin.
Google Play
App Store
Ana Sayfa Patronlar Ekonomi Finans Gündem Borsa Dünya Spor Aktüel Otomobil Emlak
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri KVKK MetniKVKK Metni Çerez PolitikasıÇerez Politikası
Maxiva
X

AYRICALIKLI ÜYELİK

Patronlarla ilgili güncel, ekonomi, finans konularından haberdar olmak ister misin?
E-Mailin ile Ayrıcalıklı Üye Ol, ilk Sen haberdar ol