Ekrem İmamoğlu: Zammın sorumlusu belediye değildir, hükümettir
EKONOMİ / 5 saat önce
Ekrem İmamoğlu: Zammın sorumlusu belediye değildir, hükümettir
Uğur Dündar geri adım attı: Yılmaz bundan sonra benim kardeşim olarak kalacaktır
MEDYA / 5 saat önce
Uğur Dündar geri adım attı: Yılmaz bundan sonra benim kardeşim olarak kalacaktır
Sibel Koçan cinayetinde yeni gelişme!
GÜNDEM / 10 saat önce
Sibel Koçan cinayetinde yeni gelişme!
İstanbul'da toplu ulaşıma yüzde 22.47'lik zam teklifine ret
EKONOMİ / 11 saat önce
İstanbul'da toplu ulaşıma yüzde 22.47'lik zam teklifine ret
HABERLER>EKONOMİ
13 Mayıs 2021 Perşembe - 20:18

ABD enflasyonu yüksek çıktı, 'Garanti' projelere 'Güncelleme' gelecek

ABD'de geçen sene mayısta yüzde 0,1 olan enflasyonun Nisan 2021'de yüzde 4,2 ile 13 yılın zirvesine yükselmesi dünya genelinde piyasaları sarstı.

ABD enflasyonu yüksek çıktı,  Garanti  projelere  Güncelleme  gelecek

Prof. Dr. Uğur Emek, yap işlet devret yöntemiyle yapılan otoyollarda ve köprülerde dolar cinsi fiyatların ABD enflasyonu kadar artacağını söyledi.

ABD'de nisanda tüketici enflasyonunun yıllık yüzde 4,2 ile 13 yılın zirvesine yükselmesi, tüm dünya ile birlikte Türkiye'yi de etkiliyor.

ABD'de geçen sene mayıs ayında yıllık yüzde 0,1'e kadar gerileyen enflasyon, Ağustos 2008 sonrasının en yüksek seviyesine ulaşırken, ABD'de hazine tahvili faizleri yükseldi.

ABD'de finansal koşulların sıkılaşacağı endişesiyle tüm dünyada borsalarda sert satışlar görülürken, gelişen ülke para birimleriyle birlikte TL'de de değer kaybı görüldü.

2020'yi 7,43 seviyesinde kapatan dolar/TL bugün 8,50'yi görürken, yılı 9,13 ile kapatan euro/TL'de de bugün 10,27 ile rekor seviyelere yaklaşıldı. 

Türkiye'nin uzun yıllardır kurtulamadığı ve son yıllarda giderek artan enflasyon sorununun, önümüzdeki aylarda ABD başta olmak üzere gelişmiş ülkelerin de başını ağrıtması beklenirken, bu durumun Türkiye gibi yüksek dış borcu, yüksek döviz cinsi yükümlülükleri ve düşük rezervi olan ülkeleri derinden etkileyecek sonuçları olacak.

1- DOLAR CİNSİ BORÇLANMA MALİYETLERİ

Türkiye'nin 1 yıl içinde döndürmesi gereken dış borcu şubatta 192 milyar dolarla rekor kırdı. Üstüne 37 milyar dolarlık da cari açık eklendiğinde 1 yıllık finansman ihtiyacı yaklaşık 230 milyar dolara ulaşıyor.

Dış borçların döndürülmesi için dış borçlanmaya ihtiyaç var ancak ABD'de enflasyonun artması, dolar cinsi borçlanma maliyetleri de artırıyor. Türkiye'nin yüksek risk primi nedeniyle zaten benzer ülkelere göre yüksek olan dolar cinsi borçlanma maliyetlerinin önümüzdeki dönemde ülke risk primi düşmezse artması muhtemel.

2- TL ENFLASYONU VE DÖVİZ CİNSİ BORÇLAR

TL'nin döviz karşısındaki değer kaybı, halihazırda nisanda yüzde 17,14 ile iki senenin zirvesine yükselen enflasyon için yukarı yönlü yeni riskler oluşturuyor.

Nitekim, Merkez Bankası'nın (TCMB) enflasyon raporuna göre, 2020 yılını yüzde 14,6 oranıyla kapatan enflasyona, döviz kurlarındaki artışın katkısı 6,2 puan olmuştu.

TCMB, son enflasyon raporunda 2021 sonu enflasyon beklentisini yüzde 9,4'ten yüzde 12,2'ye yükseltirken, 2,8 puanlık artışın 1,8 puanla büyük bölümünün kur ve ithalat fiyatları artışından geldiğini açıkladı.

Öte yandan, Türkiye'de finansal kesim dışındaki firmaların döviz pozisyon açığı, şubat itibarıyla 155,3 milyar dolar seviyesinde.

2020 sonunda milli gelirin yüzde 62,8'ine ulaşarak rekor kıran 450 milyar dolarlık dış borç de eklendiğinde, kur artışının, gelirinin büyük kısmı TL olan kamu ve özel sektöre getirdiği ilave yükler daha net görülebilir.

3- YAP İŞLET DEVRET MALİYETLERİ ARTACAK

Türkiye'nin sol yıllarda en çok konuştuğu konulardan biri, devletin yüksek döviz cinsi gelir garantisiyle ve dövizle hesaplanan fiyatlamalarla özel sektöre yaptırdığı yap işlet devlet projeleri.

Son yıllarda birçok otoyol, köprü, santral, hastane ve havalimanı bu şekilde yapıldı.

Bu projeleri üstlenenler, büyük oranda döviz cinsi kredilerle yatırımları yaparken, devlet de döviz cinsi yükümlülük altına girdi.

Konuyu yakından takip eden uzmanlardan Prof. Dr. Uğur Emek, yap işlet devret projeleriyle devletin 157 milyar dolar koşullu yükümlülük altına girdiğini belirtiyor.

Bu şekilde yapılan ulaştırma projelerinde geçiş ücretleri ve garanti ödemeleri döviz cinsinden hesaplanırken, fiyatlar yılda iki defa “güncelleniyor”. Güncelleme yaparken döviz kurlarındaki değişimle birlikte ABD tüketici enflasyonu da dikkate alınıyor.

Prof. Dr. Emek, ABD'de enflasyonun yüzde 4,2 ile 13 yılın zirveye ulaşmasının, kur artışıyla birlikte hem geçiş ücretlerine hem de devletin ödeyeceği garanti ücretlerine ABD enflasyonu kadar zam yapılması anlamına geldiğini belirtiyor. 

Osmangazi Köprüsü'nü örnek veren Emek, “Bu köprüden geçişte sözleşmeye göre fiyat başlangıçta 35 dolardı. Yıllar içinde ABD enflasyonu kadar zamlanarak son olarak 41 dolara gelmişti. ABD'de enflasyonun artması, 41 doların daha hızlı artması anlamına gelecek” dedi.

Emek, bazı projelerde euro cinsi fiyatlama olduğunu, onların da euro bölgesi enflasyonuna göre artış gösterdiğini dile getirdi.

Emre Deveci/Sözcü

AYRICALIKLI ÜYELİK
Patronlarla ilgili güncel, ekonomi, finans konularından haberdar olmak ister misin?
E-Mailin ile Ayrıcalıklı Üye Ol, ilk Sen haberdar ol
Adınız, Soyadınız:
E-posta adresiniz:

YORUMLAR


Küfür, hakaret içeren; dil, din, ırk ayrımı yapan; yasalara aykırı ifade ve beyanda bulunan ve tamamı büyük harflerle yazılan yorumlar yayınlanmayacaktır.
Neleri kabul ediyorum: IP adresimin kaydedileceğini, adli makamlarca istenmesi durumunda ip adresimin yetkililerle paylaşılacağını, yazılan yorumların sorumluluğunun tarafıma ait olduğunu, yazımın, yetkililerce, fikrim sorulmaksızın yayından kaldırılabileceğini bu siteye girdiğim andan itibaren kabul etmiş sayılırım.
 

Bu haber henüz yorumlanmamış...

FACEBOOK YORUM

BENZER HABERLER

Bu madde yasalaşırsa halk mağdur, sigorta şirketleri zengin olacak
ABD Xiaomi‘yi kara listeden çıkarıyor
TÜSİAD 'Bu Gençlikte İŞ Var' yarı finalistleri belli oldu
Avrupa plastik atığının üçte birini Türkiye'ye yolluyor
Getir New York borsasına mı giriyor!
Bakanlıktan turizm yatırımcı ve işletmecileri için erteleme çalışması
İNDER: Satışlar durdu, mayısta daralma olacak
Sema Güral Sürmeli: Dünyanın en prestijli iki ödülünü kazandık
Ruslar, Putin'e inanmıyor! Türkiye kararı siyasi
Ekrem İmamoğlu: Zammın sorumlusu belediye değildir, hükümettir
EKONOMİ / 5 saat önce
Ekrem İmamoğlu: Zammın sorumlusu belediye değildir, hükümettir
Uğur Dündar geri adım attı: Yılmaz bundan sonra benim kardeşim olarak kalacaktır
MEDYA / 5 saat önce
Uğur Dündar geri adım attı: Yılmaz bundan sonra benim kardeşim olarak kalacaktır
Bunlar da Afrikalı 'Tosuncuk'lar: 3.6 Milyar Dolarla ortadan kayboldular
EKONOMİ / 6 saat önce
Bunlar da Afrikalı 'Tosuncuk'lar: 3.6 Milyar Dolarla ortadan kayboldular
Rekabet onay verdi! Dev hastanelerin işletmesi artık Danimarkalılara geçti
EKONOMİ / 6 saat önce
Rekabet onay verdi! Dev hastanelerin işletmesi artık Danimarkalılara geçti
Sibel Koçan cinayetinde yeni gelişme!
GÜNDEM / 10 saat önce
Sibel Koçan cinayetinde yeni gelişme!
ABD'li dev bankadan Koç Müzesi'ne hibe!
KÜLTÜR-SANAT / 11 saat önce
ABD'li dev bankadan Koç Müzesi'ne hibe!
İstanbul'da toplu ulaşıma yüzde 22.47'lik zam teklifine ret
EKONOMİ / 11 saat önce
İstanbul'da toplu ulaşıma yüzde 22.47'lik zam teklifine ret
Sağlık Bakan Yardımcısı Aydın'dan 20. kez ihale alan şirket açıklaması
GÜNDEM / 11 saat önce
Sağlık Bakan Yardımcısı Aydın'dan 20. kez ihale alan şirket açıklaması
Ana Sayfa Patronlar Ekonomi Finans Gündem Dünya Spor Medya Tekstil İşte Başaranlar Aktüel
KünyeHakkımızda KünyeKünye İletişimİletişim RSSRSS Sitene EkleSitene Ekle Günün HaberleriGünün Haberleri
Maxiva
X

AYRICALIKLI ÜYELİK

Patronlarla ilgili güncel, ekonomi, finans konularından haberdar olmak ister misin?
E-Mailin ile Ayrıcalıklı Üye Ol, ilk Sen haberdar ol