Acun Ilıcalı’ya Hull City piyangosu, Premier Lig kapısı takımın değerini uçurdu
Ertuğrul Özkök’ün sorusuyla başladım, İngiliz futbol ekonomisinin içine girdim. 27 milyon dolarlık Hull City yatırımı bugün yüz milyonlarca poundluk bir değere dönüşmüş olabilir. Çünkü Premier Lig yalnızca futbol ligi değil; şehir ekonomisini, marka değerini ve küresel görünürlüğü değiştiren dev bir medya sistemi…
Toygun ATİLLA
ERTUĞRUL ÖZKÖK’ÜN SORULARININ PEŞİNE DÜŞTÜM
Ertuğrul Özkök mesaj attı:
“Acun gerçekten ne kazandı?”,
“Hull City’nin değeri ne oldu?”,
“Premier Lig’e çıkarsa şehir ne kazanacak?”
Önemli sorulardı. Hemen araştırmaya başladım. Bir yandan Patronlar Dünyası yazarımız Halil Kasapoğlu ile konuştum, bir yandan da İngiliz futbol ekonomisini bilen arkadaşlarımla…
Karşıma çıkan tabloda, İngiliz futbolunda en büyük paranın kupa kaldırmakta değil, lig atlamakta kazanıldığını gördüm.
DÜNYANIN EN BÜYÜK SPOR MEDYA ORGANİZASYONU
Premier Lig bugün dünyanın en güçlü futbol ligi olmasının yanı sıra dünyanın en büyük spor medya organizasyonu.
Bugün Premier Lig’in yayın hakları 200’den fazla ülkede satılıyor. Ligin toplam yayın geliri milyarlarca pound seviyesinde.
Öyle ki İngiltere’de bazı ekonomistler Premier Lig’i “Britanya’nın yumuşak güç ihracatı” olarak tanımlıyor.
İşte bu yüzden Championship’ten Premier Lig’e çıkmak İngiliz futbolunda sık sık, “Dünyanın en pahalı maçı” olarak tarif ediliyor. O kapı açıldığında sadece puan tablosu değişmiyor, kulübün ekonomik kaderi değişiyor.
FUTBOL DÜNYASININ MALİ KRİMİNAL LABORATUVARI: DELOITTE
Burada önemli bir detay var…
Kamuoyunda sık sık konuşulan “350 milyon pound gelir” meselesi çoğu zaman yanlış anlaşılıyor. Bu rakam tek seferde kulübün kasasına giren para değil.
Bu hesaplamaları yapan kurum ise dünyanın en büyük denetim ve finansal analiz şirketlerinden biri olan Deloitte.
Deloitte yalnızca şirket bilançolarını inceleyen bir yapı değil. Avrupa futbol ekonomisinin de en önemli referans kuruluşlarından biri. Yani futbol dünyasının adeta, “mali kriminal laboratuvarı…”
İşte Deloitte’un hesaplamalarındaki 300-350 milyon poundluk büyüklük; yayın gelirlerini, sponsorluk artışlarını, ticari anlaşmaları, maç günü gelirlerini, global görünürlük etkisini, düşme halinde bile devam eden parachute payment sistemini kapsayan toplam ekonomik etkiyi ifade ediyor.
PD YAZARI HALİL KASAPOĞLU ANLATIYOR
Tam bu noktada Patronlar Dünyası yazarımız Halil Kasapoğlu araştırmasını tamamlamış ve bana bilgileri göndermişti.
Halil Kasapoğlu’nun anlattığına göre 2021 yılında Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu liderliğindeki konsorsiyum, Newcastle United kulübünü yaklaşık 400 milyon pound karşılığında satın aldı.
Sonrasında ne oldu?
Kulübün değeri birkaç yıl içinde katlanarak bazı değerlendirmelerde 1 milyar pound seviyelerine yaklaşmaya başladı.
Benzer şekilde Southampton FC da 2022 yılında Sport Republic tarafından yaklaşık 200 milyon pound karşılığında devralındı.
Üstelik Southampton o dönem sportif olarak yükselişte değildi. Ama kulübün Premier League geçmişi, akademi kültürü ve yayın havuzuna erişim potansiyeli hâlâ çok değerliydi.
İşte İngiliz futbolundaki asıl kritik nokta burada ortaya çıkıyor. Halil Kasapoğlu’nun altını çizdiği gibi, İngiliz futbolunda gerçek değer bazen stadyumdan ya da kupadan değil, Premier League yayın havuzuna sürekli erişim hakkından doğuyor.
HULL CITY’NİN DEĞERİ 100-150 MİLYON POUND BANDINDA
Bu yüzden Acun Ilıcalı’nın yaklaşık 20 milyon pound civarında devraldığı Hull City’nin değerinin bugün rahatlıkla 100-150 milyon pound bandına çıkmış olabileceği konuşuluyor.
Eğer kulüp Premier League’de kalıcılık sağlayabilirse bu rakamın çok daha yukarı taşınabileceği belirtiliyor.
MÜTEVAZİ İNGİLİZ ŞEHRİ
Peki Hull nasıl bir yer?
Manchester gibi şaşaalı değil.
Londra gibi küresel finans merkezi hiç değil.
Tam adı Kingston upon Hull olan şehir, İngiltere’nin kuzeydoğusunda Humber Nehri kıyısında kurulmuş eski bir liman ve sanayi şehri. Bir dönem gemicilik ve balıkçılıkla büyümüş. İngiltere’nin klasik işçi sınıfı şehirlerinden biri…
Sanayi dönüşümü sonrası ise ekonomik sıkıntılar yaşamış.
Şimdi bu küçük ve mütevazı şehirde bir hafta sonu düşünün…
Liverpool geliyor…
Manchester United geliyor…
Arsenal geliyor…
Ne oluyor?
Önce oteller doluyor.
Pub’lar taşmaya başlıyor.
Restoran rezervasyonları artıyor.
Taksi-Uber trafiği büyüyor.
Şehir merkezindeki harcama ekonomisi canlanıyor.
Üstelik mesele yalnızca maça gelen taraftar da değil. Dünyanın dört bir yanında milyonlarca insan televizyonda “Hull” ismini görüyor.
Bu küçümsenecek bir şey değil. Bugün dünya üzerinde Bournemouth’u, Burnley’i ya da Brighton’ı futbol sayesinde tanıyan milyonlarca insan var. Brighton bunun en çarpıcı örneklerinden biri. Bir dönem yalnızca sakin bir sahil şehri olarak görülen Brighton bugün; teknoloji girişimleri, yaratıcı ekonomi, restoran kültürü, genç nüfus çekim gücü ile İngiltere’nin en popüler şehirlerinden biri haline geldi.
Premier League görünürlüğünün bunda çok ciddi etkisi olduğu konuşuluyor.
Hull da benzer bir hikâyenin peşinde. Çünkü modern dünyada futbol artık yalnızca futbol değil.
Bazen bir şehrin reklam kampanyası…
Bazen ekonomik kalkınma modeli…
Bazen küresel görünürlük operasyonu…
İşte Acun Ilıcalı’nın yatırımı tam burada farklılaşıyor.
Acun Ilıcalı bence yalnızca futbol bilen biri değil. Televizyonu, reytingi ve hikâye satmayı bilen biri.
Premier Lig’de zaten hikâye satın alınmıyor mu?
Bir Türk iş insanının sahibi olduğu takımın Wembley’e çıkması bile başlı başına küresel bir başarı.
Üstelik İngiliz futbolunda artık kulüp sahipliği yalnızca sportif mesele değil.
Bakın kimler var: Abu Dhabi sermayesi Manchester City’de, Suudi Arabistan Newcastle United’da, Amerikalılar Liverpool ve Manchester United çevresinde, Hollywood yıldızları Wrexham’da.
Futbol artık; sermaye, medya, şehir ekonomisi ve küresel etki operasyonu.
Hull City’nin kazancı yalnızca yayın geliri olmayacak.
Kulübün marka değeri yükselecek. Sponsor pazarlığı değişecek. Global görünürlük artacak. Kulübün satış değeri birkaç kat büyüyecek.
Belki de en önemlisi, bir zamanlar yalnızca liman kenti olarak görülen Hull, dünya ekranlarında yeniden tanımlanacak.
patronlardunyasi.com
