Burak ARTUNER
Türkiye’de istihdam mevzusunun son dönemde yeniden odak kazanmasının ana nedenlerinden biri, kamu sektöründe çalışan sayısının yükselişi.
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın Aralık 2025 durumunu yansıtan verilerine göre, kamu istihdamı yüzde 1,8 oranında net 92 bin 326 kişi artarak 5 milyon 342 bin 254’e ulaşmış durumda bu rakamın 3,5 milyonunu memurlar oluşturuyor.
Bu sayılar üzerine iş dünyasının en tanınmış isimlerinden biri, Koç Holding Şeref Başkanı Rahmi Koç'un 3 yıl önce bir röportajında yaptığı kritik değerlendirme aklıma geldi:
“Devlette 5,5 milyon kişi çalışıyor. Buna askerler dahil değil. Bu devlet 2 milyon kişiyle de döner. 600 milletvekili var, 200’üyle rahatlıkla hallolur”
TARTIŞMA BAŞLATMIŞTI
Koç’un bu sözleri, kamu istihdamının niteliği ve niceliği üzerinde bir tartışma başlatmıştı. İş dünyası ve bazı ekonomi çevreleri, devletin “devasa” bir kadroyla çalışmasının sürdürülebilir olmadığını, belki de daha verimli ve etkin bir devlet yönetimine ihtiyaç duyulduğunu savunmuştu.
Bazı köşe yazarları ve yorumcular, Koç’un rakamları yeterince sorgulamadan kullandığını ve kamunun önemini küçümsediğini dile getirirken, kamuda görev yapan milyonlarca insanın, eğitimden sağlığa, teknolojiden yerel hizmetlere kadar devletin sunduğu temel kamu hizmetlerinin bel kemiğini oluşturduğunu vurgulamıştı. Bazıları ise Koç'a destek vermişti.
KAMUDA İSTİHDAM ARTIYOR, ÖZELDE İSE GERİLİYOR
Son açıklanan 2025 verilerine göre toplam istihdam bir nebze gerilerken kamuda çalışan sayısı artıyor; bu da özel sektörün iş yaratma kapasitesi ile kamu tarafının büyüme hızı arasındaki farkın sürdürülebilirlik açısından sorgulanmasına neden oluyor.
Aynı verilere göre, özelde istihdam durumu ise şöyle:
"Toplamda en büyük bölümü oluşturan özel sektör istihdamı yüzde 0,6 oranında 169 bin 326 kişi azalarak 27 milyon 342,7 bine indi. Özel sektör çalışanlarının toplam istihdamda 2024 sonu itibarıyla yüzde 84 olan payı 2025 sonunda yüzde 83,7’ye düştü."
Sonuç olarak, özel sektörde durum böyleyken kamu istihdamı yalnızca bir sayıdan ibaret değil, aynı zamanda devletin işlevi, ekonomik dinamizm ve üretkenlik gibi daha derin meselelerle bağlantılı bir tartışma alanı.
Rahmi Koç’un ortaya attığı “2 milyon kişiyle devlet döner” benzetmesini, bazı çevreler tarafından çok eleştiri alsa da kamu sektörünün geleceği ve yapısal dönüşümü hakkında düşünmemiz gereken bir kavramsal bakış açışı sunması açısından önemli buluyorum.
patronlardunyasi.com