ABD Başkanı Donald Trump, Tahran'ın hayati öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere yönelik saldırılarını durdurmaması halinde İran'ın Harg Adası petrol merkezinin petrol altyapısına saldırı emri vereceği tehdidinde bulundu. Bu uyarı, halihazırda tarihi bir arz kesintisiyle boğuşan piyasaları daha da alt üst edebilir.
Trump, ültimatomuna ek olarak, İran'ın petrol sevkiyatının %90'ının yapıldığı ve boğazın yaklaşık 483 km kuzeybatısında bulunan adadaki askeri hedeflerin "tamamen yok edildiğini" belirten bir sosyal medya paylaşımında bulundu.
ABD'nin hava saldırıları Harg'ın petrol altyapısını hedef almadı, ancak Trump, "İran veya başka herhangi bir ülke Hürmüz Boğazı'ndan gemilerin serbest ve güvenli geçişine müdahale ederse, bu kararı derhal yeniden değerlendireceğim" diye yazdı.
İran'ın ABD saldırılarına karşı savunma yeteneğinin olmadığını da sözlerine ekleyen başkan, "İran ordusu ve bu terörist rejimle bağlantılı diğer herkes, silahlarını bırakıp, zaten çok az olan ülkelerinin kalanını kurtarmak için akıllıca davransalar iyi olur!" diye yazdı Truth Social'da.
İran medyasının bildirdiğine göre, İran silahlı kuvvetleri cumartesi günü, ülkelerinin petrol ve enerji altyapısına yönelik herhangi bir saldırının, bölgede Amerika Birleşik Devletleri ile işbirliği yapan petrol şirketlerine ait tesislere yönelik saldırılarla sonuçlanacağını söyleyerek karşılık verdi.
İran'ın yarı resmi Fars haber ajansı, kaynaklara dayanarak, ABD saldırıları sırasında Harg Adası'nda 15'ten fazla patlama sesi duyulduğunu bildirdi. Kaynaklar, saldırıların hava savunma sistemlerini, bir deniz üssünü ve havaalanı tesislerini hedef aldığını, ancak petrol altyapısına herhangi bir zarar vermediğini söyledi.
Piyasalar, ABD saldırılarının adanın karmaşık boru hatları, terminaller ve depolama tankları ağında herhangi bir hasara yol açıp açmadığına dair işaretleri yakından takip ediyordu. Küçük aksaklıklar bile küresel arzı daha da daraltabilir ve zaten istikrarsız olan piyasaya baskı uygulayabilirdi.
İran'ın Tasnim haber ajansının bildirdiğine göre, bölgedeki diğer saldırılarda İran Devrim Muhafızları cumartesi sabahı erken saatlerde Lübnan'ın Hizbullah milisleriyle birlikte İsrail'e ek saldırılar düzenlediğini açıkladı.
İsrail ordusu cuma günü yaptığı açıklamada, hava kuvvetlerinin son bir günde İran'ın batı ve orta kesimlerinde balistik füze rampaları, hava savunma sistemleri ve silah üretim tesisleri de dahil olmak üzere 200'den fazla hedefi vurduğunu bildirdi.
ABD güçleri kayıplar verdi. ABD ordusu cuma günü, Irak'ın batısında düşen yakıt ikmal uçağındaki altı mürettebat üyesinin tamamının öldüğünü doğruladı.
Wall Street Journal'ın ABD'li yetkililere dayandırdığı habere göre, Suudi Arabistan'daki bir üste bulunan beş ABD Hava Kuvvetleri tanker uçağı İran füze saldırısı sonucu hasar görmüş ve onarılıyor.
Körfez ve Lübnan, gerilim noktaları haline geliyor.
ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'ı yoğun bombardımanıyla başlayan ve hızla bölgesel bir çatışmaya dönüşerek dünya enerji ve borsa piyasaları üzerinde geniş kapsamlı sonuçlar doğuran savaşın muhtemel süresi hakkındaki Trump'ın değişen açıklamaları, petrol fiyatlarında keskin dalgalanmalara neden oldu.
Lübnan, İsrail ordusu ve Hizbullah güçlerinin Beyrut ve çevresinde karşılıklı saldırılar düzenlemesiyle savaşın giderek tırmanan bir gerilim noktası haline geldi.
İran'ın İsrail ve ABD'nin Körfez ülkelerindeki müttefiklerine yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarına ek olarak, İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu, dünyanın fosil enerji kaynaklarının %20'sinin geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemi trafiğini aksatmaya çalışmıştır.
Trump cuma günü gazetecilere verdiği demeçte, ABD Donanmasının "yakında" su yolundan geçen tankerlere refakat etmeye başlayacağını söyledi.
Daha önce savaşın sadece birkaç hafta süreceğini söylemiş olmasına rağmen, Trump cuma günü çatışmanın bitiş tarihi konusunda kamuoyuna açık bir tahminde bulunmaktan kaçındı.
"Bunu size söyleyemem. Yani, benim de kendi fikrim var ama ne faydası var? Gerektiği sürece devam edecek." dedi.
İran, Körfez'deki diğer üreticilerin İran saldırılarından korkarak sevkiyatlarını durdurmasına rağmen ham petrol ihracatına devam etti.
TankerTrackers.com tarafından incelenen uydu görüntülerine göre, çarşamba günü Kharg'da çok sayıda büyük ham petrol tankeri yükleme yapıyordu. İran, 28 Şubat ile Çarşamba arasında günlük 1,1 milyon ila 1,5 milyon varil arasında petrol ihraç etti.
Rapidan Energy Group Başkanı Bob McNally, Trump'ın cuma günü yaptığı açıklamaların "piyasanın dikkatini, halihazırda tarihin en büyük enerji krizi olan bu krizin nasıl genişleyebileceği ve daha uzun sürebileceği olasılıklarına çekeceğini" söyledi.
Bazı enerji sektörü gözlemcileri, Kharg'daki petrol tesislerinin sağlam kalacağından şüphe duyduklarını dile getirdiler.
Bison Interests'in baş yatırım sorumlusu Josh Young, "Kharg Adası'nı bombalamak ama petrol altyapısını bombalamamak, McDonald's'a gidip etsiz hamburger almak gibidir. Bunun ne anlamı var?" dedi.
İRAN'A KARŞI SAVAŞ ORTA DOĞU'YA YAYILIYOR
İran'ın yeni dini lideri Mücteba Hamenei , perşembe günü yaptığı ilk kamuoyu açıklamasında Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalacağına dair söz verdi ve komşu ülkeleri kendi topraklarındaki ABD üslerini kapatmaya veya saldırıya uğrama riskini göze almaya çağırdı.
Fransız yetkililer, Avrupa güçlerinin çıkarlarını nasıl koruyacaklarını belirlemeye çalıştıklarını ve Fransa'nın da son bir haftadır Avrupa, Asya ve Körfez Arap devletleriyle, savaş gemilerinin nihayetinde boğazdan geçen tankerlere eşlik etmesi için bir plan oluşturmak amacıyla istişarelerde bulunduğunu söyledi.
Yaklaşık iki haftalık savaşın ardından 2.000 kişi öldü; bunların çoğu İran'da, ancak birçoğu Lübnan'da ve Körfez'de de giderek artan sayıda ölü var. Körfez, Ortadoğu'daki onlarca yıllık çatışmalardan sonra ilk kez kendisini cephe hattında buldu.
Milyonlarca insan evlerinden yerinden edildi. İsrail savaş uçakları Beyrut'un banliyölerini hava saldırılarıyla bombalarken, Lübnan İçişleri Bakanı, yetkililerin başkentte sığınan yüz binlerce insanı barındıramadığını söyledi.
patronlardunyasi.com