Dünya

Toygun ATİLLA

AKLIMA FORBES LİSTESİ GELDİ 

Türkiye'de son günlerde kamuoyuna yansıyan siyasetçilerle ilgili mal varlığı meselelerini okurken aklıma Forbes'un en zengin iş insanları listesi geldi. 

Keşke siyasilerin de mal varlıkları Türkiye'de şeffaf olsaydı da bu listeyi yayınlayarak Forbes listesi gibi bir liste hazırlasaydık dedim kendi kendime. 

Sonra dünyaya baktım, durum ne diye? 

ABD'de siyasetçilerin mal, finansal beyanları kamuya açık. İngiltere'de durum aynı gelir kalemleri şeffaf, Fransa'da servet artışları da denetim altında. 

Bu sayede bu ülkedeki gazeteciler, en zengin senatör kim? Servetini görevdeyken en çok arttıran siyasetçi kim? diye makaleler, haberler yazabiliyor. 

Çünkü, her şey şeffaf... 

Türkiye'de bu yapılamıyor. 

Çünkü veri yok. 

Daha doğrusu veri var ama kapalı. Siyasiler mal beyanı veriyor ama kamuya açıklanmıyor. Bu yüzden de yurt dışındaki meslektaşlarımız gibi liste, karşılaştırma ve artış analizi yapamıyoruz. 

Tüm bunlar, şeffaflık, güven ve denetim kaybı demek.  Eğer bu liste yapılabiseydi, kim göreve zengin girip daha zengin çıktı, kim aynı seviyede kaldı, kim gerçekten "temiz siyaset" yaptı hepsi görülecekti. 

ABD VE İNGİLTERE'DE ŞEFFAF 

Demokrasilerin sadece seçimle ölçülmediği kimi ülkelerde şeffaflık ön planda. Mesala ABD'da kongre üyeleri her yıl finansal bildirim yapmak zorunda. Bu sistem sayesinde hangi hisselere yatırım yaptıkları, hangi şirketlerde gelir elde ettikleri, eşlerinin finansal faaliyetleri dahi açık ve net bir şekilde ortada... 

İngiltere'de ise sistem daha sert. Milletvekillerinin yalnızca servetleri değil, aldıkları hediyeler, konferanslardan aldıkları konuşma ücretleri, danışmanlık gelirleri dahi mercek altında. Bu sistemin adı da "Register Of Members Financial Interest" 

Hal böyle olunca ve Türkiye'de durum yeterince şeffaf olmayınca ben de size ABD ve İngiltere'deki Forbes listesine girecek ölçüde servetleri olan siyasilerin haritasını çıkartmaya çalıştım. 

ABD'NİN EN ZENGİN 10 SENATÖRÜ 

Şimdi önce şu bilgileri net bir şekilde ortaya koyalım. ABD senatörleri her yıl mali varlıklarını açıklamak zorundadır. 2026 yılı itibari ile bir ABD senatörünün yıllık maaşı ise 174 bin dolardır. 

Şimdi gelin ABD'nin en zengin 10 siyasetçisini incelemeye, 

James C.Justice: 

Batı Virginia'yı temsil eden Cumhuriyetçi senatör. Net serveti: 664,37 milyon dolar. 

Rick Scott: 

Cumhuriyetçi senatörün net serveti: 515.28 milyon dolar

Pete Ricketts: 

Nebraska senatörünün net serveti: 208.20 milyon dolar. 

Mark.R.Warner: 

Virginia senatörünün net serveti: 206.66 milyon dolar. 

David McCormick: 

Cumhuriyetçi senatörün net serveti: 173.42 milyon dolar 

Tim Sheely: 

Montana'nın Cumhuriyetçi senatörünün net serveti: 161.27 milyon dolar 

Bernie Moreno: 

Ohio'nun Cumhuriyetçi senatörünün net serveti: 139.08 milyon dolar 

Ron Johnson: 

Wisconsin'in Cumhuriyetçi senatörünün net serveti: 68.05 milyon dolar

Markwayne Mullin

Oklahama'nın Cumhuriyetçi senatörünün net serveti: 67.18 milyon dolar

Mitch McConnel: 

Kentucky senatörünün net serveti: 66.04 milyon dolar 

EN ZENGİN İNGİLİZ SİYASETÇİLER

İngiltere'de ise durum şöyle, 

Eski başbakan Rishi Sunak, İngiltere tarihinde parlamentoya girmiş en zengin siyasetçiydi. 730 milyon sterlin olan servetiyle Kral III.Charles'ı bile geride bırakmıştı. 

Richard Benyon, Michael Ashcroft ve Jacob Raes yine İngiltere'nin en zengin siyasileri olarak listeye girenler. 

TÜRK SİYASETÇİLER ZENGİNLİK VİZYONUNU AŞTI 

Türk siyasetinde ise önümüzde net bir bilgi olmadığı için böyle bir sıralama yapmamız mümkün değil. 

Ancak, zaman zaman hem yerel yöneticilerin üçer beşer villalarını, hem siyasetçilerin gayrimenkullerini basına yansıyıp da gördüğümüzde Türkiye'ye dair umutlarım artıyor. 

Eskiden Türk insanının zenginlik hayali bir ev ve bir otomobilden öteye gitmezdi. Şimdilerde bu prangayı siyasiler kırmış görünüyor. Bu vizyonun Türk halkına da dalga dalga yayılacağı en büyük temennim. 

patronlardunyasi.com