Avrupa Birliği’ne resmen aday olup AB ile vize serbestisi olmayan tek ülke olan Türkiye’de Schengen vizesi almanın ve randevu bulmanın zorluğu ile ilgili tartışmalar sürerken, seyahatçileri mutsuz edecek bir gelişme daha kapıda. Avrupa Birliği’nin Giriş/Çıkış Sistemi (EES) 10 Nisan’da yürürlüğe girecek. EES aslında 2025’in ekim ayından beri kademeli olarak uygulanıyor ve şu ana kadar bu ülkelerin havalimanlarında çok uzun sıraların oluşmasına sebep oldu; bazı yolcular aktarma uçuşlarını kaçırdı. Mevcut olarak Schengen ülkelerinin sadece AB üyesi olmayan yolcuların yüzde 35’ini kayda alması gerekiyor.
10 Nisan itibarıyla 29 ülkeden oluşan Schengen bölgesinde yürürlüğe girecek olan EES’nin amacının Schengen bölgesine kimlerin girdiğini, çıktığını ve orada ne kadar kaldığını tespit etmek olduğu söyleniyor. AB, böylece AB üyesi olmayan ülkelerden gelen seyahatçilerin ne kadarının yasal kalış süresini aştığını daha kolay tespit edebilecek. AB üyesi olmayan ülkelerin vatandaşları, Schengen vizesiyle Schengen bölgesinde 180 günlük süre zarfında 90 gün yasal olarak kalabiliyor.
UZUN KUYRUKLAR OLUŞUYOR
Oksijen'den Metin Kaan Kurtuluş'un haberine göre, EES sistemi kapsamında, AB dışından gelen ziyaretçilerin uçaktan indikten sonra pasaport kontrolünde parmak izlerini kaydettirmesi ve fotoğraf çektirmesi gerekiyor. Bu işlemleri sadece gireceğiniz ülkenin sınır kapısında yaptırabiliyorsunuz. Kayıt süreci uzun zaman alıyor. Bu da havalimanlarında dev kuyruklar oluşmasına sebep oluyor.
Eğer bir kez EES kaydı yaptırdıysanız ikinci seyahatinizde rahat edeceğinizi düşünebilirsiniz, ama yine o sırayı bekleyeceksiniz. Yine indiğiniz havalimanında AB pasaportu olmayan ülke vatandaşları sırasına gireceğiniz için, başka insanların EES kaydını yaptırmasını beklemeniz gerekecek. Üyeleri 2 binden fazla havalimanı yöneten Uluslararası Havalimanları Konseyi’ne (ACI) göre kademeli geçiş sürecinde EES kontrollerinin aktif olduğu noktalarda sınır geçiş süreleri yüzde 70’e varan oranlarda arttı. AB üyesi olmayıp Schengen bölgesinin bir parçası olan İsviçre’nin Cenevre kentinde 2026’nın başında bekleme süreleri 3 saati buldu. Portekiz’in başkentinde bulunan Lizbon Havalimanı’nda ise bekleme süreleri zaman zaman 5 saatin üzerine çıktı ve birçok yolcu aktarma uçuşunu kaçırdı. Bunun üzerine Portekiz aralık ayın uygulamayı askıya aldı.
ACI Avrupa, Avrupa için Havayolları (A4E) ve Uluslararası Hava Taşımacıları Birliği (IATA), AB İç İlişkiler ve Göç Komiseri Magnus Brenner’a şubat ayında gönderdiği mektupta özellikle yaz aylarında havalimanlarında bekleme süresinin çok ciddi anlamda artabileceğini, eğer gerekli adımlar atılmazsa AB vatandaşı olmayan yolcuların uçaktan indikten sonra pasaport kontrolünü geçmek için 4 saati aşkın süre beklemesi gerekebileceğini ifade etti. Mektupta bu sorunların kaynağının sınır kontrol noktalarında yeterince çalışan bulunmaması ve çözülmeyen teknoloji sorunları olduğunu belirtti. 3 havacılık grubu, bu sebeple EES’in tüm bölgede zorunlu olarak uygulanmasının en azından yaz aylarından sonraya, Ekim 2026’ya bırakılmasını önerdi.
GÖREVLİLERİN DE KAFASI KARIŞIK
EES sistemi Türk vatandaşlarının Schengen vizesi almak için mahkum oldukları aracı şirketlerin merkezinde geçirdikleri süreyi de azaltmayacak. Mevcut durumda, Türk vatandaşlarının vize almak için başvuru sırasında da parmak izi vermeleri ve fotoğraf çektirmeye devam etmeleri devam edecek. Talep edilen çok sayıda belgede de bir azalma olmayacak. Türk vatandaşları, randevu bulmayı başarıp, vize başvurusuna olumlu geri dönüş alırsa gittikleri Schengen ülkesinde bir kez daha biyometrik veri vermek zorunda kalacaklar.
Ayrıca Avrupa ülkelerinin şimdiden uygulamada kafa karışıklığı yaşadığı anlaşılıyor. Kademeli geçiş sürecinde Schengen ülkelerinin, gelen AB üyesi olmayan yolcuların sadece yüzde 35’ini EES ile kayıt altına alması gerekiyordu. Bazı Türk vatandaşları, İtalya’ya seyahat ettiklerinde pasaport kontrolünde sıraya girmeden önce parmak izi vermek ve fotoğraf çektirmek için başka bir kata çıkmak zorunda kaldıklarını belirttiler. Burada uzun süre sıra bekledikten sonra aşağı indiler ve bir kez daha pasaport kontrolde uzun bir sıra beklediler. Çünkü alt katta ülkeye girmeden tekrar fotoğrafları çekiliyordu. Bir seyahat işletmeleri ağı olan Advantage Travel Partnership’in CEO’su Julia Lo Bue-Said, BBC’ye yaptığı değerlendirmede, AB dışından gelen yolcuların en az dört saatlik bir tampon süre eklemelerini önerdi. Eğer yoğun bir Avrupa aktarma merkezi üzerinden bağlantılı uçuş rezervasyonu yapıyorsanız, bağlantıyı kaçırma riskini azaltmak için ekstra uzun bekleme süresi olan seçeneklere yönelin.
EES’in sebep olduğu sıralar nedeniyle aktarma uçuşunuzu kaçırırsanız AB denetlemeleri ve uluslararası yolcu yasaları kapsamında korunuyorsunuz. Eğer bağlantılı bilet aldıysanız, yani aynı havayoluyla tek bir bilet numarası üzerinden aktarma yapıyorsanız havayolu size destinasyonunuza giden bir sonraki uçuşta yer ayırmak durumunda. Havayolu bu durumda gıda harcamalarınızı, ulaşımınızı ve gerekirse gece kalacağınız yeri karşılamakla yükümlü. Eğer aktarma için kendiniz iki ayrı bilet aldıysanız ise yeni uçuşu cebinizden karşılamak zorundasınız.
BBC’DEN TAVSİYELER
Kendinize ek süre tanıyın: Özellikle de Schengen bölgesinde yoğun kullanılan bir havalimanına uçuyorsanız.
Kuralları bilin: Eğer daha önce kayıt olduysanız bile kayıt olmayanlarla aynı sıraya gireceksiniz.
Aktarma yapacaksanız iki uçuş arası uzun olsun: Böylece aktarma uçuşunu kaçırmazsınız.
Havalimanı ve havayolunun verdiği bilgileri takip edin: Bu sayede sıraların durumunu ve rötarları önden görebilirsiniz
Sezon dışında sıralar daha kısa: EES’nin nisan ayında tüm bölgede uygulanmaya başlamasından sonraki aylarda sistemin daha sorunsuz işlemesi bekleniyor; ağustos ayındaki seyahat yoğunluğundan kaçınarak ve (bazı EES kurallarının hâlâ askıda olabileceği) eylül ayında uçarak en kötü bekleme sürelerinden kurtulabilirsiniz.
patronlardunyasi.com