Batı Balkanlar’dan dört ülkeden kamyon şoförleri, Schengen seyahat kısıtlamalarını protesto etmek amacıyla Avrupa Birliği ile olan 20’den fazla sınır kapısını bloke etti. Yetkililere göre protestolar, günlük yaklaşık 100 milyon euroluk ihracat kaybına yol açıyor. Blokajlar, Avrupa Birliği’ni Türkiye ve Orta Doğu’ya bağlayan kritik bir kara ulaşım koridorundaki taşımacılığı durma noktasına getirdi.
Karadağ Enerji Bakanlığı, Salı gecesi yaptığı açıklamada, petrol şirketlerinden mevcut yakıt stoklarına ve düzenli akaryakıt tedarikinin ne kadar süre sürdürülebileceğine ilişkin bilgi talep ettiğini duyurdu. Reuters'ın duyurduğu açıklamada, fiili arzın büyük ölçüde yalnızca akaryakıt istasyonlarında bulunan yakıtla sınırlı kaldığı, bunun da piyasanın yalnızca birkaç gün daha işlemesine imkân tanıyacağı belirtildi. Bakanlık ayrıca, vatandaşlara akaryakıt istasyonlarından ihtiyaç fazlası yakıt satın almamaları çağrısında bulundu.
Karadağ polisi ise daha önce yaptığı açıklamada, kamyon şoförlerinin Perşembe günü öğle saatlerine kadar protesto iznine sahip olduğunu bildirdi. Şoförler, taşıdıkları yüksek hacimli yükler nedeniyle ziyaret sürelerini hızla doldurduklarını belirterek, Schengen serbest dolaşım bölgesinde izin verilen kalış süresinin uzatılmasını talep ediyor.
PROTESTOLARIN NEDENİ
Protestolar, AB vatandaşı olmayanların Schengen Bölgesi’nde 180 gün içinde en fazla 90 gün kalmasına izin veren uzun süredir yürürlükteki kuralların uygulanmasını hedef alıyor. Bu düzenleme daha önce de profesyonel sürücüler için geçerliydi; ancak Entry/Exit System’in Ekim 2025’ten itibaren kademeli olarak devreye girmesiyle denetimler sıkılaştı.
Yeni sistem, pasaport damgaları yerine parmak izi ve yüz görüntüsü gibi biyometrik verilerle kalış sürelerini dijital olarak takip ediyor ve ihlallerin önüne geçmeyi amaçlıyor. Çadež, COVID-19 salgını ya da Süveyş Kanalı krizi gibi geçmiş tedarik zinciri sorunlarının aksine, mevcut krizin “Avrupa bürokrasisinin esnek olmamasından” kaynaklandığını savundu.
"PROTESTOLAR SÜRECEK" MESAJI
Euronews'ta yer alan habere göre, Yunanistan ile Kuzey Makedonya arasındaki en yoğun geçiş noktası olan Gevgelija’da yaklaşık 100 kamyon yük terminalini kapattı. Bölgedeki diğer sınır kapılarında da benzer manzaralar yaşandı. Sürücüler, ilaç, canlı hayvan, mühimmat ve patlayıcı taşıyan araçlara geçiş izni vereceklerini, bunun dışındaki taşımaların ise durdurulacağını açıkladı. Protestoların talepler karşılanana kadar en az yedi gün sürmesi bekleniyor.
Sırbistan Taşımacılar Birliği Başkanı Neđo Mandić, çözüm için her türlü makul öneriye açık olduklarını belirterek, “Özel bir sürücü vizesi, profesyonel sürücüler için gün sayısının artırılması ya da başka bir çözüm… Hepsine hazırız” dedi.
AB’DEN İLK AÇIKLAMA
Sırbistan Başbakanı Đuro Macut, geçen hafta AB temsilcileriyle yaptığı görüşmede bölge sürücüleri için özel statü talep etmiş, sorunun taşımacılığı “tamamen felç edebileceği” uyarısında bulunmuştu. Avrupa Komisyonu Sözcüsü Marcus Lamert ise, Batı Balkanlar’dan gelen endişelerin farkında olduklarını ve durumu yakından izlediklerini söyledi. Lamert, EES’nin yeni kurallar getirmediğini, mevcut Schengen kurallarının daha etkin uygulanmasını sağladığını vurguladı ve konunun bu hafta AB’nin vize stratejisi gözden geçirilirken ele alınacağını belirtti.
Batı Balkanlar’daki altı ülke, 27 üyeli Avrupa Birliği’ne katılım sürecinde farklı aşamalarda bulunuyor.
patronlardunyasi.com