Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle genel ticaret sistemi kapsamında üretilen geçici dış ticaret verilerine göre; ihracat ocakta, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 4 azalarak 20 milyar 315 milyon dolar, ithalat ise yüzde 0,1 artarak 28 milyar 695 milyon dolar oldu. Böylece aylık bazda dış ticaret açığı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 11,6 artarak 8 milyar 380 milyon dolara yükseldi. Aylık dış ticaret hacmi geçen yıl aynı aya göre yüzde 6,1 genişleyerek 46 milyar 186,7 milyon dolar olurken, ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 73,8’den yüzde 70,8’e geriledi.
ENERJİ VE ALTIN HARİÇ AÇIKTA REKOR BÜYÜME
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış dış ticaret veri serisinde bir önceki aya göre ise ihracat yüzde 5,8, ithalat yüzde 3,7 azaldı. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre de geçen yılın aynı ayına göre ihracatta yüzde 1,5 düşüş, ithalatta yüzde 3,4 artış yaşandı.
Ocakta enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ihracat geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2 azalarak 19 milyar 107 milyon dolara gerilerken, aynı bazda ithalat yüzde 5,3 artarak 21 milyar 907 milyon dolara çıktı. Böylece enerji ve altın dışındaki kalemlerde verilen dış ticaret açığı yüzde 111,8’lik rekor bir artışla 2 milyar 800 milyon dolar oldu. Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç tutulduğunda dış ticaret hacmi yüzde 1,8 artarak 41 milyar 14 milyon dolar oldu; bu bazda ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 93,6’dan yüzde 87,2’ye indi.
AYLIK İHRACATIN YÜZDE 92,7’Sİ SANAYİDEN
Ekonomik faaliyetlere göre aylık ihracatın 18 milyar 835 milyon dolarla yüzde 92,7’si imalat sanayii tarafından gerçekleştirildi. Ancak söz konusu ihracat geçen yılın aynı ayına göre yüzde 4,7 azaldı.
Toplam ihracatın büyük bölümün oluşturan imalat sanayii ürünlerinin ocak ayında sadece yüzde 3,3’lük bir bölümünün yüksek teknoloji ürünü olduğu belirlendi. Aynı oranın imalat sanayii ithalatında ise yüzde 12,9 olduğu dikkati çekti.
Ocakta madencilik ve taş ocakçılığı ihracatı yüzde 13,1 artışla 358 milyon, tarım, ormancılık ve balıkçılık ihracatı yüzde 2,4 artışla 985 milyon dolar oldu. Aylık ihracatta tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 4,8, madencilik ve taş ocakçılığı sektörünün payı yüzde 1,8 düzeyinde gerçekleşti.
ARA MALI VE TÜKETİM İTHALATINDA DÜŞÜŞ
Geniş ekonomik gruplar sınıflamasına göre aylık ithalatın 20 milyar 688 milyon dolarla yüzde 72,1’ini hammadde/ara malı oluşturdu. Ocakta 4 milyar 102 milyon dolarlık sermaye (yatırım) malı ve 3 milyar 763 milyon dolarlık da tüketim malı ithal edildi. Geçen yılın aynı ayına göre ara malı ithalatı yüzde 1, tüketim malı ithalatı da yüzde 5,7 azalırken, sermaye malı ithalatında yüzde 9,7 artış yaşandı. Aylık ithalatta hammadde/ ara mallarının payı yüzde 72,1, sermaye mallarının payı yüzde 14,3 ve tüketim mallarının payı yüzde 13,1 oldu.
ÖZEL TİCARET SİSTEMİNE GÖRE DIŞ TİCARET
Özel ticaret sistemine göre ise ocakta ihracat geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,3 azalarak 18 milyar 635 milyon, ithalat yüzde 2,4 artarak 27 milyar 533 milyon, dış ticaret açığı yüzde 16,6 artarak 8 milyar 897 milyon dolar oldu. Bu bazda ihracatın ithalatı karşılama oranı ocak aylarına göre yüzde 71,6’dan yüzde 67,7’ye geriledi.
Genel ticaret sisteminde ülkenin gümrük sınırlarından giren ve çıkan tüm mallar; özel ticaret sisteminde ise yalnızca ülke içinde serbest dolaşıma giren mallar dış ticaret kapsamında sayılıyor. Genel ticaret sisteminde; serbest dolaşıma giren mallar, serbest bölgelerden yapılan ihracat ve ithalat, gümrük antrepolarına giren mallar, geçici depolama alanlarındakiler kapsama giriyor. Özel ticaret sisteminde ise serbest bölgeler arası işlemler, antrepoda bekleyip serbest dolaşıma girmeyen mallar, re-export amacıyla girip çıkacak mallar kapsamı dışında yer alıyor, mal ancak ülke ekonomisine fiilen dahil olduğunda (iç piyasaya girdiğinde) ithalat sayılıyor.
YILLIK DIŞ TİCARET AÇIĞINDA YENİ ZİRVE
Dünya'dan Naki Bakır'ın haberine göre, Ocak sonu itibarıyla yıllık ihracat 272,5 milyar, ithalat 365,5 milyar ve yıllık dış ticaret açığı 93 milyar dolar düzeyinde oluştu. Geçen yılın ocak ayına göre yıllık ihracat yüzde 3,6, yıllık ithalat ise yüzde 5,5 büyüdü. Yıllık açıkta 83,6 milyar dolar düzeyinde bulunduğu Ocak 2025’e göre büyüme ise yüzde 11,3. Ocak ayı itibarıyla yıllık dış ticaret açığı son 21 ayın en yüksek düzeyine ulaşarak Nisan 2024’teki düzeyine dönmüş oldu. İthalatın ihracata göre daha hızlı artmasına bağlı olarak yaklaşık iki yıldır aylar itibarıyla yıllık dış ticaret açığının büyümeye devam etmesinin cari açığı ve bunun finansman ihtiyacını da artırması bekleniyor.
ÜLKE KOMPOZİSYONU DEĞİŞMİYOR
Ocak ayında ihracatta ilk sırayı 1 milyar 780 milyon dolarla ilk sırayı alan Almanya’yı; 1 milyar 285 milyon dolarla Birleşik Krallık, 1 milyar 216 milyon dolarla ABD, 1 milyar 49 milyon dolarla İtalya, 900 milyon dolarla Irak izledi. İlk beş ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın yüzde 30,7’sini oluşturdu. İthalatta da Çin aylık 4 milyar 283 milyon dolarla ilk sırada yer almaya devam etti. Bu ülkeyi sırasıyla; 3 milyar 78 milyon dolarla Rusya Federasyonu, 1 milyar 870 milyon dolarla Almanya, 1 milyar 812 milyon dolarla ABD, 1 milyar 273 milyon dolarla İsviçre izledi. İlk beş ülkeden yapılan ithalat, toplamda yüzde 42,9 pay aldı.
patronlardunyasi.com