Kararın alınmasında, geçen yıl günlük ortalama 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürününün geçtiği Hürmüz Boğazı’nın; İran’daki savaş nedeniyle neredeyse tamamen bloke olmasının piyasalar için önemli ve artan bir risk oluşturması etkili oldu. Dünya deniz yoluyla petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25’i Hürmüz Boğazı üzerinden yapılıyor. Hürmüz Boğazı’nı baypas edecek petrol akışı seçenekleri sınırlı.
ACİL DURUMLAR İÇİN 1.2 MİLYAR VARİL VAR
IEA Başkanı Fatih Birol, karar sonrası yaptığı açıklamada, “Karşı karşıya olduğumuz petrol piyasası zorlukları, ölçek olarak eşi benzeri görülmemiş bir boyuttadır. Bu nedenle, IEA üye ülkelerinin eşi benzeri görülmemiş büyüklükte bir acil durum toplu eylemiyle yanıt vermiş olmalarından çok memnunum” dedi. Petrol piyasalarının küresel olduğunun altını çizen Birol, “Bu nedenle büyük aksaklıklara verilen yanıt da küresel olmalıdır” ifadelerini kullandı.
IEA’ya, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 32 ülke üye. Bu ülkelerin acil durumlarda kullanabileceği yaklaşık 1.2 milyar varil stratejik rezervi var. 400 milyon varillik hamle IEA’nın kuruluşundan bu yana piyasaya sürmeye karar verdiği en yüksek miktar olma özelliğini taşıyor. Rezervleri altıncı kez kullanma kararı alan IEA, en son 2022’de Rusya’nın Ukrayna’ya saldırmasının ardından iki ayrı hamlede 182.7 milyon varili piyasaya sürmüştü. Acil durum stokları, her üye ülkenin ulusal koşullarına uygun bir zaman diliminde piyasaya sunulacak ve bazı ülkeler tarafından ek acil durum önlemleriyle desteklenecek.
FİYATLAR DALGALANDI
Hürriyet'in haberine göre, IEA’nın bu hamlesi, petrol fiyatlarını da dalgalandırdı. Haberin ardından Brent petrolün varil fiyatı dün sabah yüzde 4.4 azalışla 85.5 dolardan güne başlasa da gün içinde yeniden 90 doların üzerine çıktı. Altının onsu petrol fiyatlarındaki gerilemenin enflasyonist endişeleri azaltmasıyla güne yüzde 0.2 artışla 5 bin 205 dolardan başlasa da petroldeki artışın ardından altın fiyatları da yeniden düşüşe geçti. Ons altın gün içinde 5 bin 149,65 dolara kadar gerilerken; gram altın ise bir önceki güne kıyasla 100 lira civarında düşüş kaydederek 7 bin 300 TL’ye indi.
patronlardunyasi.com