ABD ve İsrail'in İran'a başlattığı saldırıların ardından İran'ın verdiği karşılıklar küresel bir krizin kapılarını araladı. Krizin etkileri özellikle Asya ekonomilerinde kısa sürede hissedilmeye başladı.
ALÜMİNYUM FİYATLARI FIRLADI, İÇECEK KUTULARI PAHALANDI
Savaşın ilk ekonomik etkilerinden biri metal piyasasında görüldü. Körfez’deki üretim ve sevkiyat riskleri nedeniyle alüminyum fiyatları son dört yılın en yüksek seviyelerine çıktı. Bölgedeki bazı büyük eritme tesislerinin üretimi azaltması veya sevkiyatları durdurması küresel arzı daralttı.
Bu durum özellikle içecek ve ambalaj sektörünü etkiliyor. Asya’da Coca-Cola ürünlerini şişeleyen şirketlerden biri olan Swire gibi üreticiler, alüminyum maliyetlerinin artması nedeniyle içecek kutularının daha pahalı hale geldiğini açıkladı. Metal fiyatlarındaki artışın otomotiv, inşaat ve ambalaj gibi birçok sektöre yansıması bekleniyor.
FİLİPİNLER'DE 4 GÜN ÇALIŞMA KARARI
Enerji fiyatlarındaki yükseliş bazı ülkeleri olağanüstü tedbirler almaya zorladı. Petrol ithalatına büyük ölçüde bağımlı olan Filipinler’de hükümet enerji tüketimini azaltmak için kamu kurumlarında dört günlük çalışma haftasına geçme kararı aldı.
Yetkililer ayrıca resmi seyahatlerin sınırlandırılması, klima kullanımının azaltılması ve uzaktan çalışma gibi uygulamaları devreye soktu. Amaç, hızla yükselen petrol fiyatlarının ekonomi üzerindeki baskısını azaltmak.
HİNDİSTAN'DA FABRİKALAR VE RESTORANLARIN BİR KISMI KAPANDI
Krizin bir diğer ağır darbesini Hindistan aldı. Enerji ve hammadde maliyetlerindeki artış ihracat sektörünü zora sokarken, bazı sanayi tesisleri üretimi durdurmak zorunda kaldı.
Artan yakıt maliyetleri ve tedarik zinciri sorunları nedeniyle bazı fabrikalar geçici olarak kapanırken, enerji faturaları yükselen restoranlar da faaliyetlerini askıya almaya başladı. Bu durum özellikle küçük işletmeleri ve ihracata dayalı üreticileri etkiliyor.
ENERJİ KRİZİ BÜYÜYOR
Uzmanlara göre savaşın küresel etkisinin temel nedeni, Orta Doğu’nun dünya enerji ticaretindeki kritik rolü. Hürmüz Boğazı’ndan normalde küresel petrolün yaklaşık yüzde 20’si taşınıyor ve bölgedeki aksama petrol fiyatlarında sert dalgalanmalara yol açıyor.
Enerji fiyatlarının yükselmesi; metallerden gıdaya, ulaşımdan sanayi üretimine kadar birçok alanda maliyetleri artırarak küresel ekonomide yeni bir enflasyon dalgası riskini güçlendiriyor.
İran krizi böylece yalnızca askeri bir çatışma olmaktan çıkıp, dünya ekonomisini doğrudan etkileyen çok boyutlu bir küresel şoka dönüşmüş durumda.
patronlardunyasi.com