Toygun ATİLLA
CAFCAFLI DUBAİ GİTTİ ORTADOĞU GELDİ
ABD-İsrail-İran hattındaki savaş geriliminin en büyük darbeyi vurduğu ekonomilerden biri kuşkusuz Körfez bölgesi oldu.
Dünya jet-setinin merkezi olmaya aday körfez bölgesindeki ülkeler, gerilimin ilk gününden itibaren İran füzelerinin hedefi oldu.
İşte o andan itibaren bir süredir yaratılan Cafcaflı Dubai algısı yerini Ortadoğu'ya bıraktı.
Ne olduysa da ondan sonra oldu. Körfez bölgesindeki ülkelerdeki yabancılar bir anda panik hali de ülkeyi terk etti.
KRİZ DOĞUŞ GRUBU VE FETTAH TAMİNCE'Yİ VURDU
Ortaya çıkan "güvenlik" algısı ise kısa sürede eski günlerine dönmeyecek gibi.
Elbette ki oluşan bu krizde ilk darbeyi lüks tüketim, turizm ve hizmet sektörü yedi.
Türk yatırımcılar için durum ne diye bu hafta sonu çalıştım. Bölgede turizm ve hizmet sektörünün en önemli iki ayağı Doğuş Grubu ve Fettah Tamince olarak gözüküyor.
Doğuş Grubu körfezdeki yatırımlarını Dream üzerinden yürütüyor.
Grubun, Katar Doha, Suudi Arabistan Riyad-Cidde, Kuveyt, Bahreyn gibi ülkelerde restoran zincirleri bulunuyor.
Bunlar, Zuma, Roka, Coya, Nusr.Et, Amazonico, Oblix, gibi markalar altında faaliyet gösteriyor. Doğuş Grubu bu markaların bir bölümü ile ortaklık yapısı altında faaliyet gösteriyor.
Yine aynı şekilde Fettah Tamince'nin de Rixos oteller zinciri körfezdeki birçok ülkede faaliyet gösteriyor.
BÜYÜK CİRO KAYBI
Bu savaşın bu 2 Türk şirketi için kısa vadede riskleri müşteri portföyünden kaynaklanıyor. Halen bölgede yatırımcı olan dostlarımla yaptığım görüşmeler sonunda edindiğim bilgilere göre, özellikle Doğuş Grubu restoranlarının müşteri kitlesinin yüzde 60-70'i turist ve expatlardan oluşuyor. Bu da şu an oluşan kriz de bu restoranları oldukça büyük bir şiddetle vurmuş durumda. Edindiğim bilgilere göre, bu restoranlar büyük bir ciro kaybı yaşıyor. Nusr-Et ise bu durumdan daha az etkilenmiş, bunun sebebi de ülkenin yerel halkının da burayı tercih etmesi.
REZERVASYON İPTALLERİ
Fettah Tamince için de Rixos markası ile büyüdüğü Körfez bölgesinde işler iyi gitmiyor. Hava trafiğinin kesintiye uğraması, uçuşların azalması ve turizmin güvenlik endişelerinden dolayı düşecek olması önemli ölçüde rezervasyon iptaline ulaşmış durumda...
MÜTEAHHİTLİK SEKTÖRÜ DE RİSKLİ
Türk iş dünyasını bekleyen üçüncü tehlike ise müteahhitlik sektörü. Bildiğiniz gibi, Limak, Rönesans, Tekfen ve TAV gibi Türk firmaları Körfez'de dev projeleri üstlenmiş durumda.
Körfez, Türk müteahhitler için en büyük pazarlardan biri. Ortadaki savaş durumundan ötürü, projelerin yavaşlaması, kamu ödemelerinin gecikmesi ve finansman maliyetlerinin artması gibi riskler belirmiş durumda.
Ancak, her savaş bitiminde risklerin azalması ve bu ülkelerde mega projelerin hızlanması, yeni ihalelerin açılması da Türk müteahhitler için sonrası için fırsata dönüşebilir.
SAVUNMA SANAYİ İÇİN FIRSAT
Türk savunma sanayi şirketleri için bu kriz sektörel açıdan yeni fırsatlar yaratabilir. Baykar, Aselsan, Roketsan gibi Türk savunma sanayi şirketleri ihracat artışı potansiyeline sahip.
patronlardunyasi.com