Rusya'dan enerji ithal eden Türkiye, Trump'ın yeni kararıyla Amerikan pazarına yaptığı ihracatta yeni vergi riskiyle karşı karşıya kalır mı? 

PD HABER MERKEZİ 

TRUMP İMZALADI, ARDINDAN MUAFİYET GETİRDİ

ABD Başkanı Donald Trump, 16 Ekim 2026 tarihinde Rusya’ya yönelik yeni ekonomik yaptırımların uygulanmasına ilişkin bir başkanlık kararnamesi imzaladı.

Kararname, 18 Eylül 2026’da yasalaşan Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026 kapsamında hazırlandı.

Düzenleme üç ayrı ticaret alanını hedef alıyor.

Rusya’dan ABD’ye ithal edilen ürünlere yüzde 500, Rus petrolü ve doğal gazının en büyük beş alıcısının ürünlerine yüzde 100, Rus petrolüne yönelik yaptırımların aşılmasına en fazla aracılık eden beş ülkenin ürünlerine de yüzde 100 ek gümrük vergisi öngörülüyor.

Ancak Trump, aynı kararnamenin dördüncü maddesiyle bu vergilerin uygulanmasından muafiyet tanıdı.

Gerekçe, ABD’nin ulusal çıkarları.

Muafiyetin belirli bir sona erme tarihi bulunmuyor. Başkan veya yetkili yönetim makamları yeni bir adımın gerekli olduğuna karar verdiğinde durum değişebilecek.

TÜRKİYE’NİN ÖNÜNDEKİ KRİTİK SORU

Türkiye, Rusya ile önemli enerji ticareti bulunan ülkeler arasında.

Bu nedenle Amerikan düzenlemesinin Türkiye bakımından nasıl uygulanabileceği, yalnızca enerji şirketlerini değil ABD’ye ihracat yapan sanayi kuruluşlarını da ilgilendiriyor.

Ancak önemli bir hukuki ayrım var.

Kararname Türkiye’yi ismen hedef almıyor. Yüzde 100 ek vergi uygulanacak ülkelerin kesinleşmiş listesi de kararnamede açıklanmıyor.

Dolayısıyla Türkiye’nin bu vergiye tabi tutulacağı veya vergiden özel olarak muaf tutulduğu yönünde bir değerlendirme yapmak için henüz yeterli veri bulunmuyor.

RUS PETROLÜ ALAN ŞİRKETTEN OTOMOTİV İHRACATÇISINA

Düzenlemenin dikkat çekici tarafı, verginin yalnızca petrol ve doğal gaz ürünlerine yönelik olmaması.

Bir ülkenin yasa kapsamında değerlendirilmesi halinde, o ülkeden ABD’ye gönderilen diğer ürünler de ek gümrük vergisinin kapsamına girebilecek.

Bu durum, Rusya’dan enerji ithalatı ile ABD’ye yapılan sanayi ihracatı arasında doğrudan bir ticaret politikası bağlantısı oluşturuyor.

Türkiye bakımından incelenmesi gereken şirketler arasında Tüpraş gibi rafineri işletmeleri, BOTAŞ gibi doğal gaz ithalatçıları ve ABD pazarına çalışan otomotiv, makine, tekstil ve diğer sanayi ihracatçıları bulunuyor.

Burada şirketlerin doğrudan yaptırım listesine alındığına ilişkin bir karar söz konusu değil.

Asıl mesele, Türkiye’nin ülke bazında düzenleme kapsamına girip girmeyeceği.

BEYAZ SARAY TAKİP MEKANİZMASINI KORUDU

Trump vergileri askıya alırken denetim mekanizmasını ortadan kaldırmadı.

Kararnamenin üçüncü maddesi, ABD Ticaret Temsilciliğine Rusya kaynaklı petrol ve doğal gaz alımlarını, ayrıca yaptırımlardan kaçınmaya aracılık eden ülkeleri izleme görevi veriyor.

Ticaret Temsilciliği, Dışişleri, Hazine ve Enerji Bakanlıklarıyla koordinasyon içinde gelişmeleri Başkan’a bildirecek.

Bu nedenle 16 Ekim kararı, yeni yaptırım mekanizmasının tamamen kaldırılması anlamına gelmiyor.

Vergiler şimdilik uygulanmıyor. Ancak bunları devreye sokabilecek hukuki çerçeve yürürlükte kalıyor.

TÜRKİYE İÇİN TEHLİKE GEÇTİ Mİ?

Henüz böyle bir sonuca varmak mümkün değil.

ABD yönetiminin kararı kısa vadede yeni vergi uygulamasını engelledi. Ancak Rusya’dan enerji satın alan ülkelerin Amerikan ticaret politikası bakımından izlenmesine devam edilecek.

Türkiye açısından belirleyici olan, Rus petrolü ve doğal gazı ithalatının yasa kapsamındaki ölçütlerle karşılaştırılması ve Washington yönetiminin ileride vereceği kararlar olacak.

Sonuç olarak Trump, yüzde 100 vergiyi yürürlüğe koymadı. Fakat bu vergiyi mümkün kılan düzenlemeyi de ortadan kaldırmadı.

patronlardunyasi.com