Kılık değiştiren padişah, tecavüz girişimini engellemişti

Burak ARTUNER

Türkiye yeni yıla da kadına yönelik şiddet olaylarıyla başlarken, bundan yaklaşık 2 asır önce tebdil-i kıyafetli Padişah İkinci Mahmut'un bir kadına tecavüz girişimini engellemesi aklıma geldi. 

Osmanlı Devleti'nde hükümdarların ve üst düzey bazı devlet görevlilerinin kılık değiştirerek halkın arasına karışmalarına "tebdil gezmek" denirdi ve Osmanlı padişahları saray dışında neler olup bittiğini görebilmek için bu yola sıkça başvururdu. Padişah, bu şekilde idari işlerin ve şehrin genel düzeninin işleyişini, görevlilerin ihmali olup olmadığını, halkın padişah yahut diğer devlet adamları hakkındaki kanaatlerini, dedikoduları ve emirlerinin tatbik edilip edilmediğini bizzat ve vasıtasız olarak öğrenme imkânını bulurdu. Sarayda iken, dış dünyayı kendisine aktaran yetkililer her şeyi toz pembe gösterebilir veya bazı gerçekleri gizleyebilirdi.  

İkinci Mahmud en fazla tebdil gezen padişahlardandı. Bu gezilerinde genelde hoca kıyafeti giyerdi ve zaman zaman ilginç olaylarla karşılaşmıştı. Bir gün Karaköy yakınlarındaki Kurşunlumahzen civarında tebdil gezerken Rum teknelerinin bulunduğu yerden bir kadının yardım çığlıkları işitildi ve padişah ile maiyeti hemen o tarafa yöneldiler. Görevliler sesin sahibi kadını padişahın huzuruna getirince durum aydınlandı. Yapılan kısa sorgulamada bin türlü hileyle tekneye bindirilmeye çalışılan kadına tecavüze kalkışıldığı anlaşıldı. Padişahın o bölgede tebdil gezmesi sayesinde, kadın tecavüze uğramaktan kurtulmuştu.

İkinci Mahmud, kadının 'kuvve-i diyanet-i hafiyyesi cihetiyle' yani 'iffetini korumak' düşüncesiyle feryat ettiğine kanaat getirerek kendisine hayli para ihsan etti. Ardından derhal kocasının bulunarak kadının adama teslimini ve kadını hoşça tutmasının tembih edilmesini buyurdu. Sadrazam, kadının Ethem Efendi adındaki kocasını hemen buldurdu ve padişahın emri doğrultusunda sıkıca uyardı.

PADİŞAHIN TECAVÜZE ENGEL OLUŞU BU BELGEYLE ARŞİVLERE GİRDİ

Sadrazamdan padişahın makamına şu bilgiler sunuldu:

"Devletlu, inâyetlu, âtufetlu efendim hazretleri Siz velinimetimiz hazretleri padişahımız efendimiz evvelki gün Kurşunlumahzen önünden geçerken Rum teknelerinin birisinde yardım çığlıkları atan bir kadının sesini duyunca o tarafa gidip bu feryadın sebebi sordurmuştunuz. Kadının bin türlü hile ile gemiye götürüldüğü anlaşılmış ve iffetine düşkünlüğünden feryad ettiğine hükmedilmişti. Kendisine para ihsan ederek kocası Ethem Ağa'ya teslim olunmak üzere sadaret makamına göndermiş ve kocasına kadını hoş tutmasının sıkıca tembih edilmesini de emretmiştiniz. Saltanatınızın yüceliği daim olsun ve bu türden mağdur olanların her zaman dertlerine deva olasınız. Bu hadise sizin kerametinizi göstermiştir. Gece gündüz size ve devletinizin devamına duacıyız. Adı geçen Ethem Ağa'ya gerekli tembihler yapılmıştır."

Padişahın bürosundan sadrazama, "Devletlu,inayetlu, âtufetlu efendim hazretleri, gönderdiğiniz yazı padişah efendimize arz olunmuştur" yanıtı verildi.

ZİNCİRLERİNDEN KURTARDIĞI KADINA ÇÖPÇATANLIK YAPTI 

Sultan İkinci Mahmut'un kadın şiddetine yönelik bir başka olaya da şöyle şahit oldu. Sultan bir gün karadan İzmit'e giderken Kartal kasabasına vardığında Müslüman kıyafetinde bir kadını zincirlenmiş olarak kiliseye götürülürken görünce huzuruna çağırtarak bunları sorguladı. Kadının bir Ermeni'nin kızı olup Müslüman olmak üzere mahkemeye gittiği, ancak bunu haber alan kardeşi ve babası ile yakınları tarafından delirdiği gerekçesiyle mahkemeden alınıp zincire vurularak tekrar kiliseye götürülmeye çalışıldığı anlaşıldı. Durum oradaki ileri gelenler ile kadı vekilinden soruşturulunca kadının deli olmadığı ve yakınlarının ona işkence ettiği ortaya çıktı. Ayrıca kadın bir de hekime muayene ettirildi ve deli olmadığı iyice kesinleşince mükemmel bir çeyiz takımıyla uygun biriyle evlendirilmesi irade olundu. Kadının onu daha önce bir vesile ile tedavi ve bu sırada da Müslüman olmaya teşvik eden hekim Abdüllâtif Bey ile evlendirilmesi uygun görüldü, çifte bir de maaş tahsisi emredildi ve Abdüllatif Bey Tophane hastanesine tayin olundu.

patronlardunyasi.com