İran’daki Türk varlığının en önemli eserlerinden UNESCO Dünya Kültür Miras Listesi’ndeki Gülistan Sarayı da bombaların hedefi oldu
Avrupalılar’ın Muhteşem lakabını taktığı Sultan Süleyman’ın doğudaki ezeli rakibi olan Safevi hükümdarı Şah Tahmasb tarafından inşa edilen, içerisinde Hindistan’da hüküm süren başka bir Türk devleti olan Babürlüler’e ait dünyanın en ünlü eserlerinden Taht-ı Tavus’u uzun süre barındıran, İslam devrimine kadar tüm Şah’ların taç giydiği Tahran’daki Gülistan Sarayı ABD ve İsrail bombalarıyla büyük hasar gördü.
Yelda İPEKLİ
SAVAŞIN AĞIR YÜKÜ, YOK OLAN KÜLTÜR
İnsanlık tarihi gözümüzün önünde siliniyor gibi geliyor mu size de? Önce Irak, ardından Suriye, son olarak da İran’dakiler.
Tüm dünyayı ekonomik olarak vuran ABD-İsrail ve İran üçgenindeki savaşta, İran’daki en önemli tarihi eserlerden olan ve UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’nde yer alan Gülistan Sarayı (Golestan Palace) da vuruldu. Yani Türk Kaçar Hanedanlığı‘nın Tahran’a kazandırdığı en güzel miras yok oldu.
VERSAY VE BUCKİNGHAM’DAN DAHA GÖSTERİŞLİYDİ
Mimari ve el sanatlarının büyüleyici bir vitrini olan bu saray 19.yy el işciliği ile Versay ya da Buckingham saraylarından daha gösterişli olduğunu duymuştum. Gül Bahçesi Sarayı anlamına gelen Gülistan Sarayı, Tahran’daki en eski tarihi yapıydı.
MUHTEŞEM SÜLEYMAN’IN HEDEFİNDEYDİ
Gülistan Sarayı’nı Tahran’ın güneyinde, şehrin surları içerisine yaptıran Safevi Hükümdarı Tahmasp’tı. Tahmasp, Avrupa’yı dize getiren ve Avrupalılar’ın Muhteşem lakabını verdiği Sultan Süleyman’ın doğudaki ezeli rakibiydi. Sultan Süleyman Tahmasp’ı mağlup etmek ve ikamet olarak kullandığı Gülistan Sarayı’nı ele geçirmek istiyordu ancak yapamadı.
HANEDAN SARAYI OLARAK KULLANILDI
Kaçar Hanedanı sarayı ikamet olarak kullandı. Şahlık döneminde sarayın önemi devam etti. İran İslam Devrimi’ne kadar tüm resmi törenler ve yabancı heyetlerin kabulu burada gerçekleşti.
TAHRAN’I İZLEYEN ŞAH
Gülistan Sarayı’nın en önemli yapılarından biri Şems-ül İmare yani Güneş Binası’ydı. Nasrettin Şah Tahran’ı yüksekten izlemek için bu binayı yaptırmıştı. En güzel Tahran manzarasının halen buradan görüldüğü söylenirdi.
Yine Nasrettin Şah tarafından, Avrupa saraylarından ilham alınarak yaptırılan bir başka mekan da Selam Salonu’ydu. Bu salonda İran’ın meşhur ayna işi süslemeleri ve ressam Kemal-ül Mülk’ün resimleri vardı. Ayrıca Avşar Hanedanı’nın kurucusu Nedir Şah’ın Hindistan’daki Türk devleti Babürlüler’in efsanevi tahtı Taht-i Tavus’u bu salona getirdiği ve taht ortadan kaybolana kadar bu binada kaldığı da biliniyordu. Ancak saraydaki tek ünlü taht bu değildi. Taht-ı Tavus kaybolsa da, 65 parça mermerden yapılan Taht-i Mermer halen bu salonda duruyordu.
patronlardunyasi.com
