İran'da ekonomik kriz nedeniyle başlayan ve rejim karşıtı eylemlere dönüşen gösteriler yayıldı, ölü sayısı artarken ülkenin dünyayla iletişimi koptu

İran'da ekonomik sorunlar nedeniyle başlayan ve rejim karşıtı eylemlere dönüşen gösteriler, 13'üncü gününde de ülkenin birçok kentinde sürüyor. 

PROTESTOLAR YAYILDI, VALİLİK BİNASI ATEŞE VERİLDİ

İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı'na (HRANA) göre, Tahran, Tebriz, Kereç, Abadan, Reşt, Sistan-Beluçistan, Şiraz, Kirman, Burucerd ve Kirmanşah'ta sokaklarda rejim karşıtı gösteriler yapıldı.

Gürgan kentindeki valilik binası ateşe verilirken, Tahran'da Settar Han Köprüsü civarında göstericilerin polis araçlarını ateşe verdikleri görüntüler sosyal medyada yer aldı.

GÖSTERİCİLERE ATEŞ EDİLDİĞİ İLERİ SÜRÜLDÜ

Bazı bölgelerde gösterilere müdahale eden emniyet güçlerinin göz yaşartıcı gaz kullandıkları, bazı noktalarda eylemcilere ateş edildiği öne sürüldü.

Tesnim Haber Ajansı'na göre, Kirmanşah'daki gösterilerde Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı 2 asker hayatını kaybetti ve Kazvin kentindeki gösterilerde de Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı 1 milis gücü (Besiç) üyesi, eylemciler tarafından darp edilerek ağır yaralandı.

Gösterilerde ölen ya da yaralananlara ilişkin resmi açıklama yapılmazken, İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 7 Ocak’ta yayımladığı raporda, 4’ü emniyet görevlisi 38 kişinin hayatını kaybettiğini, onlarca kişinin yaralandığını ve 2 binden fazla kişinin gözaltına alındığını duyurmuştu. Dün yapılan açıklamalarda ise hayatını kaybedenlerin sayısının 45'e yükseldiği bildirildi. Tesnim Haber Ajansı, gösterilerde yaralanan polis sayısının 568'e, milis gücünün (Besic) 66'ya yükseldiğini belirtti.

HRANA gözlem grubu, ülkeyi sarsan protestoların 31 eyaletin tamamına yayıldığını kaydetti. 

İNTERNET KESİLDİ, DÜNYAYLA İLETİŞİM KOPTU

Ülkede internet kesintileri yaşandığı ve dünyayla iletişiminin koptuğu bildirildi.

İnternet izleme grubu Netblocks'a dayandırılan haberlere göre, ülkede dijital bir karartma uygulanmaya başlandı. 

Netblocks, protestoların artmasıyla İran'da “ülke çapında internet kesintisi” olduğunu bildirerek, "Canlı ölçümler, İran'ın şu anda ülke çapında internet kesintisi yaşadığını gösteriyor. Bu olay, ülke genelindeki protestoları hedef alan bir dizi dijital sansür önleminin ardından geldi ve kritik bir anda halkın iletişim hakkını engelliyor" ifadelerini kullandı.

GÖSTERİCİLER İRAN BAYRAĞI İNDİRİP YIRTTI

Meşhed kentinde protestocular önce İran bayrağını gönderden indirdi ardından öfkeli kalabalığın bayrağı yırttığı görüntüler kameralara yansıdı. 

İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan silahlı yağmacılarla barışçıl göstericiler arasında ayrım yapılması gerektiğini söyledi. Pezeşkiyan'ın ayrıca güvenlik güçlerine aşırı sert müdahale edilmemesi yönünde emir verdiği belirtildi.

TRUMP, İRAN'I ÇOK SERT VURMAKLA TEHDİT ETTİ

ABD Başkanı Donald Trump, İran'daki gösterilerle ilgili açıklama yaptı. 

"The Hugh Hewitt Show" programına katılan Trump, İran'daki gösterilerde çok büyük kalabalıkların oluştuğunu ve izdiham çıktığını belirtti.

Trump, gösterilerde insanların hayatını kaybettiğini ancak sorumluluğun bir tarafa yüklenip yüklenemeyeceğinden emin olmadığını ifade ederek, bu tür eylemlerin sürmesi halinde İran'ın ağır bedeller ödeyeceğini dile getirdi.

Başkan Trump, "Çok kötü durumdalar. Onlara şunu da ilettim: Eğer insanları öldürmeye başlarlarsa ki ayaklanmaları sırasında bunu yapma eğilimleri var, sık sık ayaklanma çıkarıyorlar eğer bunu yaparlarsa, onları (İran) çok sert şekilde vuracağız" dedi.

OĞUL RIZA PEHLEVİ EYLEM ÇAĞRISI YAPMIŞTI

İran'ın devrik Şahı Muhammed Rıza Pehlevi'nin oğlu Rıza Pehlevi, 6 Ocak Salı günü yayımladığı mesajında, rejimin bir çöküş sürecine girdiğini savunarak halka “şimdi harekete geçme zamanı” çağrısı yapmıştı.

İranlıları perşembe ve cuma günü üst üste aynı saatlerde bir araya gelip slogan atmaya çağıran Rıza Pehlevi mesajında "Kalabalık toplanmalar, güçlerin geri çekilmesine neden olacak ve dediğinize gelme şansını artıracak. Bu nedenle bu toplanmaları ve yayılmayı sürdürmek önemli" ifadelerini kullanmıştı.

Pehlevi video mesajının sonunda, "Bu hareketlerden gelen geri bildirimlere göre, bir sonraki çağrıyı açıklayacağım" demişti. 

GÖSTERİLER NE ZAMAN BAŞLADI?

İran'da 28 Aralık 2025'te ülkedeki yerel para biriminin döviz kurlarına karşı yüksek değer kaybı ve ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Kapalı Çarşı'da esnafın başlattığı protestolar, ülkenin birçok kentine yayıldı.

patronlardunyasi.com