Yan sanayi küresel otomotiv endüstrisinin en önemli sac ayaklarından birini oluşturuyor. Bir otomobilin yüzde 50'den fazlası aslında farklı fabrikalardan çıkıyor. 'Toplama bilgisayar' gibi elektrik sistemi bir firmadan, fren sistemi, koltuklar, plastik aksamı ayrı ayrı firmalardan... Nihai ürün olarak da otomobil, ana firmanın markasını ve logosunu taşıyarak üretim bantlarından çıkıyor. Maliyet odaklı yaklaşımlar firmaları bu yöntemden uzak tutamıyor.

TEK BİR ŞİKAYET BİLE ALMADIK

Özellikle küresel krizde otomotiv devleri hiç olmadığı kadar maliyetleri düşürme çabasına girdi. Ancak yan sanayi konusundaki titizliği ile bilinen ve gittiği her yere neredeyse kendi yan sanayini götüren Japon Toyota bile, başlattığı 2 milyar dolarlık geri çağırma operasyonuyla büyük bir fırtına yarattı. Bu fırtına, otomotiv devlerinin yan sanayide ucuz üretime yöneldiği eleştirilerini de beraberinde getirdi. Bu noktada Toyota'ya, dünyanın hemen hemen tüm büyük otomotiv markalarına üretim yapan ve bazı mamuller dışındaki tüm parçaları içeren ürün gamı ile bir aracın yüzde 95'ini üretebilecek kapasitede bulunan Türk yan sanayicilerinden de eleştiri geldi.

Taşıt Araçları Yan Sanayicileri Derneği (TAYSAD) Başkanı Ömer Burhanoğlu "Toyota'nın dünya genelinde 8 milyon aracını geri çağırması elbette hepimizi üzen en büyük geri çağırmadır" derken, "Bilindiği üzere, geri çağırmaya sebep olan gaz pedalı üretimi Çin'de yaptırılmıştır. Burada karar verirken tek kriterin maliyet olmaması gerekliliği görülüyor. Ucuz etin yahnisi maalesef pahalıya mal oluyor" değerlendirmesini yaptı. 17 Şubat’ta TAYSAD Genel Kurulu'nda Başkanlığı, Kale Radyatör'ün sahibi Celal Kaya'ya bırakmaya hazırlanan Burhanoğlu, Türk otomotiv tedarik firmalarının bir aracın yüzde 95'ini üretebilecek kapasite olduğunu dile getirdi. Burhanoğlu "Bugüne dek dünyada Türk menşeli bir ürün nedeniyle geri çağırma yaşanmadı. Türk otomotiv sanayinin kalite konusundaki başarıları bunu açıkça ifade ediyor" diye konuştu.

Hem tehdit hem fırsat

"Bizim mesajımız, OEM firmalarımızın, deniz aşırı ülkeler arasında en kaliteli üretimi yapan Türk otomotiv tedarik firmalarına daha çok güvenip parçalarını ülkemizde ürettirmeleridir" diyen TAYSAD Başkanı Ömer Burhanoğlu, şunları söyledi: "Türk otomotiv tedarik sanayi, uluslararası standartlara uyarak, müşterisi olan ana sanayi firmalarının ayrıca belirlediği kalite, fiyat hedefi, teslimat detayları gibi beklentilere de cevap vererek üretim ve satışlarını gerçekleştiriyor." Otomotivin artık bölge değiştirdiğine dikkat çeken Burhanoğlu "Doğu'ya doğru kayıyor. Bu noktada Türkiye çok iyi bir potansiyel, Doğu'ya giderken ilk durak, Doğu'dan Batı'ya giderken de en yakın son durağız, bu fırsatı kullanmamız lazım. Ama yeni ülkelerin çıkacağı muhakkak. Artık herkes Çin, Hindistan ve Rusya'yı biliyor. Bunların da dışında yeni ülkeler çıkacak. Bu Türkiye için hem bir tehdit hem bir fırsat" diye konuştu.

Belma Toprak/Star