2009 yılında insan hakları ihlali iddiasıyla Başbakanlık'a yapılan başvurularda ilk sırayı sağlık ve hasta hakkı alırken, onu yaşam ve çevre hakkı izledi. En fazla şikâyet özel sektörden gelirken, sağlık kurumları ve belediyeler de yurttaşın “insan hakları ihlal ediliyor” dediği yerlerin başında geldi.

Başbakanlık İnsan Hakları Başkanlığı'nın 2009 yılı insan hakları ihlal iddialarına ilişkin raporu 2009 yılına ilişkin çarpıcı veriler ortaya koydu. Rapora göre, 2009 yılının ilk 10 ayında Başbakanlık'a 1806, il ve ilçe insan hakları kurullarına da 2 bin 105 olmak üzere toplam 3 bin 911 kişi ihlal iddiasıyla başvuruda bulundu.

İhlal edildiği ileri sürülen hak konularında ilk sırayı “sağlık ve hasta hakkı” aldı. Toplam 413 kişi bu iki konuda ihlal başvurusu yaptı. 272 kişi “yaşam hakkı”, 163 kişi de “çevre hakkı” konusunda Başbakanlık'a şikâyette bulundu. 147 kişi “dilekçe hakkı”, 93 kişi “kötü muamele yasağı”, 74 kişi “tutuklu ve hükümlü hakkı”, 63 kişi “çalışma ve sözleşme hakkı”, 54 kişi “kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı”, 51 kişi “eğitim ve öğrenim hakkı”, 40 kişi de “ayrımcılık yasağı” konularında insan haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle şikâyet dilekçesi verdi.

Yoğun kuyruklara tepki

“Sağlık ve hasta hakları” ile ilgili başvurularda şikâyet konuları, “doktor ve hemşirelerin hastalara gerektiği kadar özenli davranmamaları, yanlış tedavi sonucu gerçekleşen olumsuzluklar, hastanelerdeki yoğun kuyruklar, hastanelerdeki araç gereç eksikliği ve kötü tedavi koşulları” olurken; “tutuklu ve hükümlü hakları” ile ilgili şikâyetler “tutuklu ve hükümlülerin daha iyi yaşama isteği, özellikle yetersiz gıda ve sağlık imkânlarıyla ilgili sıkıntılar, iletişimde karşılaştıkları sorunlar, ayrımcılıkla ilgili konular ve af talepleri” gibi konulardan geldi.

“Çevre hakkı” konusunda en fazla şikâyet edilen konu “baz istasyonlarının yaydığı radyasyon” olurken, bunu “kuraklık ile birlikte gelen su sıkıntısı ve içme sularının kalitesinin giderek düşmesi, kentlerde yaşanan trafik ve araba park yeri sorunları, yerleşim yerlerine yakın eğlence merkezlerinden ve kahvehanelerden kaynaklanan gürültü kirliliği” izledi.

Başvuruların yoğun olduğu diğer konular bazı bölgelerde kız çocuklarının okula gönderilmemesi, haksız işten çıkarılmalar, işyerlerinde ve okullarda mezhep ya da etnik kökenlerinden ötürü yapılan ayrımcılıklar oldu.

Rapora göre, en fazla şikâyet edilen kurumlarda ilk 3 sırayı özel sektör, sağlık kurumları ve belediyeler aldı. Toplam 399 kişi özel sektörün politikalarından yakınırken, 299 kişi sağlık kurumlarını, 137 kişi de belediyeleri Başbakanlık'a şikâyet etti.

Fırat  Kozok/Cumhuriyet