kriz arşivleri
Polonya'da yargı atamaları konusundaki siyasi anlaşmazlık krize dönüştü. Anayasa Mahkemesi Başkanı Swieczkowski ve Başkan Yardımcısı Sochanski'nin görevlerinden uzaklaştırıldığı açıklandı. Gelişmeler üzerine Cumhurbaşkanı Nawrocki, Senegal'e giden uçağının yönünü İspanya'dayken değiştirdi ve ülkesine dönme kararı aldı. Polonya'da yargı atamaları konusunda uzun süredir devam eden siyasi anlaşmazlık, Anayasa Mahkemesinin çalışmalarını fiilen durma noktasına getirmiş durumda.
Patronlar Dünyası’nın yönetim krizini ortaya çıkardığı Tarfin Tarım’da ödeme aksaması yeni bir aşamaya taşındı. Şirketin doğrudan ihraç ettiği bonoların ardından, alacaklarına dayalı iki menkul kıymetin de 335 milyon liralık anapara ve faiz ödemesi yapılamadı. Beş günde dört ayrı sermaye piyasası aracında vadesinde gerçekleştirilemeyen işlemlerin toplamı yaklaşık 612,5 milyon liraya ulaştı.
Dünya Bankası Başkanı Ajay Banga, Orta Doğu'daki savaşın tetiklediği enerji ve fiyat şokları nedeniyle 30 ila 40 ülkeyle kriz desteği görüşmeleri yürüttüklerini açıkladı. Bankanın gerektiğinde 100 milyar dolara kadar genişletebileceği finansman kapasitesi gündemde. Gözler, gelişmekte olan ülkelerin artan borç yüküne ve Türkiye'nin yeni kaynaklardan yararlanıp yararlanamayacağına çevrildi.
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Birol, Hürmüz Boğazı'ndaki krizin birkaç hafta içinde çözülememesi halinde küresel ekonominin yeni ve ciddi sorunlarla karşı karşıya kalabileceğini belirtti. Birol, enerji ve hammadde sevkiyatındaki aksamaların başta Asya olmak üzere birçok ekonomiyi olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.
Amerikan Delta Havayolları, daha önce yaşanan krizlerden ders çıkardı ve bugünleri de hesaplayarak yıllar önce kendi petrol rafinerisini kurdu. Küresel akaryakıt darlığı bazı havayollarını uçaklarını hangara çekmeye zorlarken, Delta Havayolları yakıt ihtiyacının yüzde 80’ini kendi rafinerisinden sağlıyor. Hatta diğer havayolları akaryakıttan zarar ederken, onlar sadece 2026’ın ilk çeyreğinde 300 milyon doları cebine koydu. Bizde TÜPRAŞ ve SOCAR gibi devler ise Türk semalarındaki uçuşların garantisi oldu.
Avrupa Birliği, Ortadoğu kaynaklı arz şokları ve LNG bağımlılığının yarattığı kırılganlıkla bir enerji kriziyle karşı karşıya. Özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin Avrupa için sistemik bir risk oluşturduğu belirtiliyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Orta Doğu’da artan gerilimin küresel petrol arzında tarihin en büyük kesintisine yol açtığı uyarısında bulunarak, petrol tüketimini hızla düşürecek radikal bir eylem planı çağrısı yaptı. Acil eylem planı açıklayan IEA, hız sınırlarının düşürülmesi, uzaktan çalışma modeline geçilmesi ve büyükşehirlerde "tek-çift plaka" uygulamasına geçilmesi önerisinde bulundu. IEA Başkanı Fatih Birol, "Bu önlemler, tüketicileri ekonomik şoktan korumak ve enerji güvenliğini desteklemek için kritik bir araçtır" dedi.
Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, ABD'nin enerji kaynaklarıyla doğrudan bağlantılı ülkelerle silahlı çatışmalar başlattığını belirterek, "Bugün, bence son 40 yılın en büyük enerji krizini yaşıyoruz" dedi.