kara delik arşivleri
NASA'nın Swift Gözlemevi, Dünya'dan yaklaşık 750 milyon ışık yılı uzaklıkta, bir galaksinin merkezinden 30 bin ışık yılından fazla uzakta bulunan süper kütleli başıboş bir kara deliğin bir yıldızı parçalayıp yuttuğunu tespit etti. Gökbilimciler bu sıra dışı keşfi "yetim kara delik" olarak nitelendiriyor.
Avrupa Uzay Ajansına (ESA) ait "XMM-Newton" ve "XRISM" adlı X-ışını uzay teleskopları, "NGC 3783" adlı sarmal galaksideki "süper kütleli" şeklinde tanımlanan bir kara deliğin, uzayda ışık hızının beşte birine denk gelen bir hızda rüzgarlar oluşturduğu patlama tespit etti. Araştırmayla ilgili yapılan değerlendirmede, "Bir kara deliğin bu kadar kısa sürede bu hızda rüzgar oluşturmasına daha önce tanık olmamıştık" denildi.
NASA'nın James Webb Uzay Teleskobu (JWST) tarafından yapılan yeni gözlemler, evrenin oluşumunu açıklayan mevcut bilimsel modelleri kökten zorlayacak bir keşif ortaya koydu. Teleskop, evrenin oluşumundan yalnızca 500 milyon yıl sonra var olan bir kara delik tespit etti. Bu dönem, kozmik ölçekte oldukça genç bir evre olarak kabul edilirken, söz konusu kara deliğin varlığı birçok teorik beklentiyi aşmış bulunuyor.
Nature dergisinde yayımlanan çığır açıcı bir çalışma, evrenin en şiddetli olaylarından biri olan kara delik ve nötron yıldızı çarpışmalarının modellenmesinde önemli bir dönüm noktasına işaret etti. Humboldt Üniversitesi Berlin’den Prof. Jan Plefka ve Queen Mary Londra Üniversitesi’nden Dr. Gustav Mogull’un liderliğinde yürütülen uluslararası araştırma, yerçekimi dalgalarının daha önce eşi görülmemiş bir hassasiyetle hesaplanmasını sağladı.
Deprem harcamaları ile kronik hale gelen ve giderek büyüyen sosyal güvenlik transferleri ve faiz yükü bütçe açığının 1,4 trilyon lira ile milli gelirin yüzde 5,3’üne ulaşmasına yol açarken, bu üç ‘kara delik’te devam edecek büyüme dolayısıyla 2024’te açığın katlanarak artması bekleniyor.
