Deprem sonrası zirve yapan iç göç 2025'te son 5 yılın en düşük seviyesine geriledi
Büyük depremlerin yaşandığı 2023’te zirveye ulaşan ülke içi göç, 2025’te ise son beş yılın en düşük düzeyine indi. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yayımladığı 2025 yılı İç Göç İstatistiklerine göre Türkiye’de 2025 yılında toplam nüfusun yüzde 2,87’sini oluşturan 2 milyon 475 bin 19 kişi iller arası yer değiştirdi.
Geçen yıl göç edenlerin yüzde 47,5’ini erkekler, yüzde 52,5’ini ise kadınlar oluşturdu. 2008 yılında yüzde 3,18 olan iller arası göç edenlerin toplam nüfusa oranı 6 Şubat depremlerinin etkisiyle 2023’te yüzde 4,04’e kadar çıkmıştı. Deprem yılında il değiştirenlerin sayısı 3,5 milyona yaklaşmıştı. İç göçte 2024’te yaşanan azalma 2025’te de devam etti. Geçen yıl il değiştirenlerin sayısı 2024’e göre yüz de 7,7 oranında 207 bin 604 kişi azaldı. İl değiştirenlerin toplam nüfusa oranı da 0,26 puan geriledi.
EN ÇOK “NET” GÖÇ VEREN İSTANBUL, ALAN ANKARA
Geçen yıl 329 bin 912 kişi ile en çok göç alan il olmaya devam eden İstanbul, verdiği 371 bin 258 kişilik göçle de birinci sırada yer aldı ve 41 bin 346 kişi ile “net” bazda en çok göç veren il oldu. İllerin aldığı göç sayısında İstanbul’u 176 bin 833 kişi ile Ankara ve 106 bin 83 kişi ile İzmir takip etti. En az göç alan iller ise sırasıyla 4 bin 914 kişi ile Ardahan, 5 bin 64 kişi ile Bayburt ve 6 bin 78 kişi ile Tunceli oldu. En çok göç veren illerde ise İstanbul’u 145 bin 661 kişi ile Ankara ve 98 bin 728 kişi ile İzmir izledi. En az göç veren iller ise sırasıyla 5 bin 916 kişi ile Ardahan, 6 bin 388 kişi ile Bayburt ve 7 bin 558 kişi ile Tunceli oldu.
EN ÇOK GÖÇ EĞİTİM-İŞ ÇAĞINDA GENÇLERDE
Dünya'dan Naki Bakır'ın haberine göre, net bazda en çok göç alan il ise 31 bin 172 kişi ile Ankara oldu, Antalya 28 bin 378, Kocaeli 15 bin 78 kişi ile ilk üçte yer aldı. Net bazda göç veren illerde İstanbul’u 20 bin 238 kişi ile Van, 15 bin 625 kişi ile Şanlıurfa izledi. Pozitif bazda net göç hızı en yüksek il binde 20,5 ile Yalova olurken, onu binde 11’le Tekirdağ ve binde 10,9’la Muğla izledi. Negatif bazda net göç hızında ise binde 27 ile Ağrı başı çekti.
2025’te büyüklük olarak en fazla göç hareketliliği, 480 bin 185 kişi ile 20-24 yaş grubunda gerçekleşti. Söz konusu yaş grubunda göç edenlerin yüzde 41,5’ini erkekler, yüzde 58,5’ini ise kadınlar oluşturdu. Bu yaş grubunda göç edenlerin oranı yüzde 19,4 oldu. Bu yaş grubunda göç etme nedenlerinin yüzde 37,4’ünü eğitim, yüzde 15,7’sini işe başlamak/ iş bulma ve yüzde 8,8’inin ise daha iyi konut ve yaşam koşulları oluşturdu. Göç etme oranında 20-24 yaş grubunu yüzde 13,5’le 25-29 ve yüzde 12,8’le 50 üzeri yaş grupları izledi. En düşük göç oranı ise yüzde 4,1’le 45-49 yaş grubunda.
2025’TEKİ KESKİN DÜŞÜŞÜN NEDENİ
Uzmanlara göre iç göçte geçen yılki gerilemenin nedenlerinin başında, hareketliliğin doyuma ulaşması geliyor. Buna göre, özellikle deprem kaynaklı git-geller, yer değiştirmeler ve geri dönüşlerin çok büyük bir kısmı 2023 ve 2024 yılları içinde zaten yaşandı ve bitti. 2025’e gelindiğinde bu zorunlu hareketlilik tamamen duruldu. Hareketliliğin yavaşlamasında “Ekonomik kilitleme etkisi” bulunuyor. Geri dönenler yerleşti, yerinde kalanlar ise yüksek taşınma masrafları, astronomik kira fiyatları ve yeni bir şehirde sıfırdan düzen kurma maliyetleri nedeniyle yerinden kıpırdayamaz hale geldi.
Buna göre hem afet kaynaklı “zorunlu” mobilite bitti hem de ekonomik nedenlerle “isteğe bağlı” mobilite (iş değiştirme, tayin, evlilik dışı taşınmalar) minimuma indi. Depremin iç göçe etkisinde 2023’teki tavan, insanların hem kaçış hem de ilk geri dönüş/yer değiştirme hareketlerinin aynı döneme sıkışmasının mükerrer etkisinden dolayı yaşanırken; 2025’teki genel dip ise bu büyük çalkantının bitmesi ve yerini ekonomik durgunluğun getirdiği hareketsizliğe bırakmasından kaynaklanıyor.
DAHA İYİ YAŞAM BEKLENTİSİ BAŞ NEDEN
2025 yılında iller arası göç eden 2 milyon 475 bin 19 kişiden 564 bin 114’ü hanedeki fertlerden birine bağımlı göç etti. Diğer göç etme nedenleri incelendiğinde; 510 bin 226 kişinin daha iyi konut ve yaşam koşulları, 406 bin 144 kişinin ise eğitim nedeniyle göç ettiği görüldü. Cinsiyete göre en önemli göç etme nedeni; erkeklerde 253 bin 93 kişi ile daha iyi konut ve yaşam koşulları olurken kadınlarda 334 bin 900 kişi ile hanedeki bireylerden birine bağımlı göç oldu.
Erkeklerde, hanedeki fertlerden birine bağımlı göç ve tayin/iş değişikliği, kadınlarda ise daha iyi konut ve yaşam koşulları ile eğitim diğer önemli göç nedenleri arasında yer aldı. Bu arada 6 Şubat 2023’te depremleri sonrası başka bir ile göç edenlerden deprem öncesindeki iline geri dönen kişiler “Aile yanına/ memlekete geri dönme” başlığı altında değerlendirildi.
patronlardunyasi.com
